piątek, 21 marca 2014

John le Carré, Ludzie Smileya

Reguły moskiewskie

John le Carré, Ludzie Smileya
tytuł oryginalny: Smiley’s People
przekład: Monika Wiśniewska
wydawnictwo: Sonia Draga
data wydania: 12 lutego 2014 r.
liczba stron: 523
ISBN: 978-83-7508-871-7
okładka: broszurowa ze skrzydełkami

W moim czytelniczym życiu nazwisko Johna le Carré przewinęło się kilkakrotnie, lecz nigdy jakoś nie brałam go pod uwagę. Choć cieszy się on dość dużą popularnością wśród czytelników, to jeśli chodzi o mnie, to twierdziłam, że powieść szpiegowska to zdecydowanie nie moja bajka. W tym przekonaniu tkwiłam dość długo, ale kiedy nadarzyła się okazja skonfrontować swoje poglądy, skorzystałam z niej. I muszę Wam powiedzieć, że szkoda, że tak długo uciekałam od powieści autorstwa Johna le Carré.

George Smiley, były pracownik MI6, po raz kolejny zostaje wezwany z emerytury. Jednakże tym razem tajna operacja, którą ma się zająć, jest zupełnie inna. Musi bowiem zatuszować sprawę morderstwa podwójnego agenta, byłego generała armii sowieckiej na usługach wywiadu brytyjskiego, i zarazem swojego przyjaciela. Smiley podejmuje się nie tylko wyciszenia skandalu, lecz również decyduje się rozwiązać tajemnicę śmierci starego generała. W międzyczasie okazuje się, że chwilę przed śmiercią były agent chciał przekazać Smileyowi pewne informacje dotyczące Piaskowego Dziadka, pod którym to synonimem kryje się nemezis Smileya, Karla, szef sowieckiego wywiadu...
Odludek, myśliwy, kochanek, samotnik poszukujący swojego dopełnienia, przebiegły gracz w Największej Grze, mściciel, niedowiarek poszukujący pewności – Smiley był nimi wszystkimi, zdarzało się, że więcej niż jedną osobą naraz.
Ludzie Smileya to ostatni tom nieoficjalnej trylogii, nazywanej Trylogią Karli. Jednakże systematyka ta nie obowiązuje oficjalnie i powieści autorstwa Johna le Carré można czytać w dowolnej kolejności. Jednakże jeśli ktoś z Was chciałby wspomnianą wyżej nieoficjalną serię zacząć od pierwszego jej tomu, to powinien sięgnąć kolejno po powieści: Druciarz, krawiec, żołnierz, szpieg i Jego uczniowska mość. Powieści te łączą ze sobą postacie dwóch asów wywiadu: George’a Smileya z MI6 i Karli, szefa radzieckiego tzw. Trzynastego Departamentu.

Powiem Wam jednak od razu, że nie ma takiej potrzeby, bowiem powieść Ludzie Smileya została skonstruowana tak, że bez żadnego problemu można zagłębić się w bieg wydarzeń. Zdarzają się od czasu do czasu wspominki dotyczące wydarzeń ze wcześniejszych książek, lecz autor tak wplótł je w tekst, że nie przeszkadzają, nie każą się domyślać wydarzeń przeszłych, tylko znakomicie uzupełniają fabułę powieści.
– To już nie jest wojna na pistolety, George – powiedziała, znów zamykając oczy. – W tym problem. Jest szara. Półdiablęta walczące z półaniołami. Nikt nie wie, którędy przebiega granica. Żadnego pif-paf!
W Ludziach Smileya autor przedstawia czytelnikom szpiegowskie zmagania mocarstw w okresie trwania zimnej wojny. Podsłuchy, wszechobecni szpiedzy i wtyki oraz wszechobecna aura podejrzeń i niepewności sprawiają, że czytając powieść bardzo łatwo jest się odnaleźć w świecie opisanym przez Johna le Carré.

Z początku wydarzenia przedstawione w książce mogą wydawać się czytelnikom niespójne, w ogóle do siebie nie pasujące, lecz taki jest urok tej historii. Kolejne fakty są podawane precyzyjnie, powoli, pobudzając wyobraźnię czytelnika. Le Carré nie podaje rozwiązań na tacy, od razu. Jego agent, szpieg, Smiley do poszczególnych wniosków dochodzi powoli, intensywnie i dokładnie analizując poszlaki, na które się natknął. Jeśli ktoś z Was ma nadzieję, że będzie to powieść dynamiczna, pełna strzelanin oraz „pięknych aut i szybkich kobiet” na miarę agenta Jej Królewskiej Mości, Jamesa Bonda, to muszę Was rozczarować. Smileyowi bliżej jest do dedukcyjnego umysłu Sherlocka Holmesa niż do szybkiego palca wskazującego Bonda. Jest on zmęczony, lecz nie zgryźliwy. Sprawia wręcz wrażenie nieśmiałego, nawet prowadząc przesłuchanie, lecz – jak się okazuje – obrana przez niego taktyka tylko dowodzi jego mistrzostwa w niegdysiejszej pracy. Bohatera otacza cisza i skupienie się na własnych myślach, więc nie należy oczekiwać dynamicznej akcji. Jednakże muszę zauważyć, że w tym przypadku wcale nie oznacza to wady powieści, bowiem potrafi ona mocno wciągnąć czytelnika, jak to było w moim przypadku.
Ale nawet przyjaciołom nie można ufać. Wrogów się wcale nie boję, Villem. Ale ogromni boję się przyjaciół.
Obok wnikliwej analizy poszlak i kolejnych wydarzeń, autor uraczył swoich czytelników sporą ilością dogłębnych portretów psychologicznych postaci, wokół których w danym momencie toczy się akcja. Odbiorca siedzi tuż obok Geroge’a Smileya i wraz z nim uważnie przygląda się przesłuchiwanym, zastanawiając się czy to aby nie on stoi za morderstwem generała. Oczami Smileya widzi się ulicę, która jest miejscem działań szpiegowskich, szykowanej od dawna operacji, która dla zwykłego przechodnia niczym szczególnym się nie wyróżnia. Na ławce, jak zawsze, siedzi ten sympatyczny starszy pan z gazetą i czyta kolumnę sportową. Jest tak przeciętny, że nikt nigdy by nie pomyślał, że może on być tajnym agentem na służbie...

Jak wspomniałam wcześniej, wydarzenia następują po sobie dość powoli, co może zniechęcić czytelników zainteresowanych przede wszystkim zapierającą dech w piersiach akcją, pościgami i strzelaninami. W Ludziach Smileya spotkać się można z dużą dawką opisów i rozwlekłych dialogów, które w mniejszym lub większym stopniu przybliżają czytelnika do rozwiązania zagadkowego morderstwa podwójnego agenta i zarazem do grande finale.
Reguły moskiewskie zobowiązują do tego, że jeśli masz przy sobie przesyłkę, to musisz także opracować plan pozbycia się jej w sytuacji kryzysowej. Nie jest ważne, jak jest ukryta czy zamaskowana – w formie mikrofotografii, pisma tajemnego, niewywołanego filmu lub w inny sposób z setek ryzykownych i wymyślnych metod – musi to być pierwsza i najmniej istotna rzecz, która wpada w rękę. Rzecz, która nie przyciągnie niczyjej uwagi, kiedy ją wyrzucisz.
Ludzie Smileya autorstwa Johna le Carré to świetnie napisana powieść szpiegowska. Żałuję, że dopiero teraz sięgnęłam po książki tego autora, lecz będę starała się to nadrobić, bo proza pana le Carré jest po prostu rewelacyjna. Genialnie zobrazowany główny bohater, który niemalże całą swoją karierę poświęcił walce ze swoim nemezis. Praca tajnych służb przedstawiona od podszewki (autor przez kilka lat pracował w MI6 i, ciekawostka, niektóre fakty z jego życia przedstawił w swoich powieściach), zarazem żmudna i fascynująca. Panie le Carré, jeszcze się spotkamy...

 www.soniadraga.pl
Za możliwość przeczytania powieści serdecznie dziękuję
Agnieszce z wydawnictwa Sonia Draga

20 komentarzy:

  1. A w moim życiu nazwisko Johna le Carré nie przewinęło się jeszcze ani raz... ;) Ale widzę, że powinnam to nadrobić. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Myślę, że mogłaby Ci się spodobać proza pana le Carré :)

      Usuń
  2. Ogólnie powieści szpiegowskie jakoś do mnie nie przemawiają, ale ta... mam na nią wielką ochotę!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cieszę się, że w jakiś sposób się do tego przyczyniłam :)

      Usuń
  3. Początek recenzji opisuje także moje doświadczenia. Powieści szpiegowskich raczej unikam, bo wydaje mi się, że mogą mnie zaciekawić. Wpływ na taką opinie o gatunku miało kilka moich nieudanych spotkań z książkami z wątkiem tajnych służb. Ale może właśnie le Carre mnie zachwyci. Dam mu szansę :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja akurat nie miałam wcześniej kontaktu z taką literaturą, więc cieszę się, że za pierwszym razem trafiła mi się dobra książka :)

      Usuń
  4. Ja również raczej unikam powieści szpiegowskich, ale akurat tą książką, podobnie jak całą twórczością le Carré, szczerze mnie zainteresowałaś.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Moje jedyne wcześniejsze zetknięcie się pośrednio z twórczością le Carré polegało na oglądnięciu filmu "Wierny ogrodnik", ekranizacji jego powieści o tym samym tytule.

      Usuń
  5. uwielbiam powieści szpiegowskie! zapisuje sobie ten tytuł;))

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To po "Ludzi Śmileya" sięgaj śmiało! :)

      Usuń
  6. Dawno już nie czytałam książki z tego gatunku. Zapamiętam jej tytuł. :))

    OdpowiedzUsuń
  7. Z chęcią przeczytam! Mam nadzieję, że zdobędę tę pozycję w bibliotece. :)

    shelf-of-books.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Powinna być, bo została już kiedyś wydana przez wydawnictwo Amber.

      Usuń
  8. "Druciarza..." znam tylko z filmu i przyznaję, że nieco się w tej historii pogubiłam. Co do autora, to czytałam "Wiernego ogrodnika" i ciężko przez niego brnęłam. La Carre jest strasznie rzeczowy, pisze takim hmm... suchym językiem. Sama nie wiem jak to określić, ale źle mi się tę książkę czytało. Co do "Ludzi..." to tematyka szpiegowska nie jest tak do końca tym, co lubię. Składając to wszystko "do kupy" wychodzi na to, że La Carre nie jest pisarzem dla mnie, ale i tak pewnie zrobię jeszcze jedno podejście, tylko nie wiem do której książki.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zgodzę się z tym, że jest rzeczowy, ale w sumie nie powiedziałabym, że "suchym" językiem. Pisze konkretnie, opisowo, czasem może nawet za bardzo szczegółowo :)
      Ale jestem w stanie zrozumieć, że jego powieści mogą komuś nie przypaść do gustu.

      Usuń
  9. Skoro tak polecasz to mam nadzieję, że i mi kiedyś uda się po nią sięgnąć :)
    I widze, że czytasz "Swiatło sie mroczy", czekam na swój egzemplarz właśnie :) Strasznie jestem ciekawa czy mi się spodoba :) Ale to Martin! ;p

    OdpowiedzUsuń
  10. Jeszcze nie miałam przyjemności "spotkać" się z panem le Carré. Skoro Twobie książka przypadła do gustu, mi z pewnością też się spodoba.

    OdpowiedzUsuń
  11. I kolejny autor, którego nie czytałam. Ale mam zaległości ;)

    OdpowiedzUsuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Agnieszka Hałas (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrius Tapinas (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Ben H. Winters (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Posehn (2) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Cinda Williams Chima (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gerry Duggan (2) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) Grzegorz Wielgus (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Hervé Ghesquière (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (4) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.L. Bourne (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (3) Jakub Ćwiek (10) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katarzyna Berenika Miszczuk (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (3) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) María Dueñas (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (3) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (6) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (2) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (2) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (3) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (5) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tomasz Żaglewski (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (5) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (2) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (4) Antologia (21) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (29) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (4) Bestiariusz (1) Dark fantasy (10) Dystopia (1) Fantastyka (130) Fantasy (51) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Gore (1) Heroic fantasy (11) High fantasy (12) Historia (1) Horror (39) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (3) Kryminał (43) Kryminał noir (4) Literatura dziecięca (11) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (42) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (4) Literatura militarystyczna (4) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (15) Literatura wojenna (12) Literatura współczesna (15) Low fantasy (8) Matematyka (1) Monografia (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (23) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (34) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (30) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (2) Realizm magiczny (7) Reportaż (5) Romans (4) Saga rodzinna (5) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (5) Thriller (40) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (11) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (24) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Armagedon dzień po dniu (1) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Deadpool (2) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (5) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grimm City (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (2) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (3) Marvel Now! (2) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Mundus (2) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (3) Ostatni policjant (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Radykalni (1) Ravn (3) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Starcie królestw (1) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (2) Teatr węży (1) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (3) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)