piątek, 18 kwietnia 2014

Olga Sławnikowa, Lekka głowa

Na celowniku

Olga Sławnikowa, Lekka głowa
tytuł oryginalny: Legkaya golova
przekład: Zofia Siewak-Sojka
wydawnictwo: Sonia Draga
data wydania: 26 marca 2014 r.
liczba stron: 350
ISBN: 978-83-7508-881-6
okładka: broszurowa ze skrzydełkami

Zastanawialiście się kiedyś jak byście postąpili, gdyby ktoś Wam powiedział, że Wasza śmierć uratowała życie milionów ludzi? Jaka byłaby Wasza decyzja? Z ciężkim sercem, bądź radością, poświęcilibyście swoje życie, wiedząc, że dzięki temu przeżyją inni? A może opieralibyście się temu wątpliwemu przywilejowi, bo cóż by on Wam przyniósł? Dlaczego to ktoś inny miałby żyć zamiast Was? Przyznam się szczerze, że nieraz zastanawiałam się nad taką sytuacją i nigdy nie byłam w stanie udzielić sobie decydującej odpowiedzi. Czy przemawiał przeze mnie czysty egoizm czy zwykła, ludzka chęć przeżycia, nie wiem. Nie wie też tego główny bohater powieści Lekka głowa Olgi Sławnikowej, Maksim T. Jermakow, do drzwi którego zapukali pracownicy Państwowego Komitetu Specjalnego ds. Prognozowania Społecznego, z propozycją nie do odrzucenia...

W świecie zasmarowanym niebezpieczeństwem jak olejem, w tym ślizgającym się świecie pozbawionym hamulców ostrożnie stąpający człowiek wygląda prawdopodobnie jak szaleniec, tak samo jak naćpany kretyn ganiający z szybkościomierzem w świecie normalnym i stabilnym. Możliwe, że właśnie szaleństwo ogarnęło Maksima T. Jermakowa. Możliwe, że coś mu się zaczęło wydawać.
Maksim T. Jermakow zajmuje się reklamą produktów czekoladowych. Pewnego dnia w jego miejscu pracy pojawiają się ludzie, którzy twierdzą, że są wysłannikami z Państwowego Komitetu Specjalnego ds. Prognozowania Społecznego i mają do wypełnienia pewną misję, której głównym celem jest wspomniany Maksim. Otóż głowa tego mężczyzny „zakłóca pole grawitacyjne”, co w konsekwencji prowadzić będzie do kolejnych katastrof, w wyniku których śmierć poniosą tysiące ludzi. Jedynym rozwiązaniem tego problemu i zapobieżeniu wspomnianych przyszłych tragicznych wydarzeń jest... samobójstwo Jermakowa, którego „jajogłowi” nazywają Obiektem Alfa. Lecz musi zostać ono dokonane przez niego dobrowolnie, za pomocą strzału w głowę. Oczywiście, jeśli obiekt ma jakieś żądania wobec społecznych prognozistów, to oni z chęcią je spełnią, w ramach testamentu, rzecz jasna. Zostawiwszy Maksimowi pistolet, wysłannicy wychodzą, licząc na to, że mężczyzna pójdzie po rozum do głowy i zdecyduje się ocalić tysiące ludzkich istnień. Lecz Jermakow ma całkowicie inne plany i wcale nie zamierza się rozstawać z życiem.
Nasz naród można okradać i deptać, i gębę mu zamykać. Ale naród potrzebuje, żeby od czasu do czasu ktoś poświęcił dla niego swoje życie. Dla równowagi i poczucia godności. A potem znowu będzie można go okradać i po nim deptać.
Lekka głowa to powieść współczesna z elementami fantastyki naukowej. Był to jeden z dwu powodów, dla których sięgnęłam po tą książkę. Drugi czynnik wspomniałam we wstępie do recenzji: ów dylemat dotyczący poświęcenia się jednostki dla dobra innych. Byłam ciekawa jak poradzi sobie z nim autorka, a poza tym w trakcie lektury miałam kilkakrotnie okazję do zastanowienia się jak ja bym postąpiła w sytuacjach, które spotykały głównego bohatera.

Trzeba przyznać, że mężczyzna nie ma lekko, bowiem już wkrótce po jego odmowie dokonania rytualnego samobójstwa, życie przewraca się do góry nogami. Z początku są to ciągłe wizyty i namowy ze strony urzędników rządowych, które jednak nie skutkują. Jermakow ma głowę na karku (która jednak zbytnio mu nie ciąży) i w coraz bardziej pokrętny sposób próbuje się wydostać z sytuacji, w której się znalazł.

Kiedy naciski ze strony „jajogłowych” nie przynoszą pożądanego rezultatu, decydują się oni sięgnąć po ciężką artylerię: społeczeństwo, które go potępia. Pikietując przed jego domem i miejscem pracy, starają się wywrzeć na mężczyznę nacisk, by w końcu się zabił, tym samym zapobiegając kolejnym katastrofom. Ponadto w sieci pojawia się bardzo realistyczna gra, której celem jest zastrzelenie postaci łudząco podobnej do Jermakowa. Mimo iż Obiekt Alfa czuje się coraz bardziej osaczony, nie ugina się pod presją społeczeństwa i urzędników, starając się przeżyć...
Dzięki obcowaniu z tym trzecim wariantem postaci Maksim T. Jermakow przekonał się naocznie, że w czaszce każdej ludzkiej istoty mieści się kosmos.
Muszę przyznać, że nie polubiłam głównego bohatera powieści Lekka głowa. Nie żebym kibicowała jego rychłej śmierci (sama miałabym zapewne spore obiekcje przed strzeleniem sobie w głowę, nawet dla wyższego dobra), po prostu Maksim T. Jermakow jest niesympatyczny, nieprzyjemny. Zapatrzony w siebie, szukający tylko okazji, by się dorobić, opływać w dostatek, który mu się należy. Nawet liczne retrospekcje, pokazujące młodość głównego bohatera i niejako wyjaśniające sytuacje, które ukształtowały jego charakter, nie zmieniły zbytnio mojego podejścia do niego. Dopiero pod koniec powieści w moich uczuciach w stosunku do Jermakowa pojawiło się coś na kształt współczucia, aczkolwiek w dalszym ciągu dominowała niechęć do niego.

Atmosfera Lekkiej głowy jest ciężka, momentami duszna. Pod tym względem przypominała mi swoisty miks dzieł Dostojewskiego z surrealizmem Bułhakowa, w szczególności ukazany w Mistrzu i Małgorzacie. Powiem szczerze, że nawet przypadło mi to do gustu, mimo iż jest to powodem powolnego czytania. Po prostu Lekka głowa jest dość ciężkim kawałkiem literatury, przez który nie przebrnie się w ciągu dwu dni, na tą powieść potrzeba nieco więcej czasu.

Język jest dość szczegółowy, ironiczny w momentach, gdy autorka opisuje charakter Rosjan. Występuje w nim spora ilość powiedzonek i faktów, które rosyjskim odbiorcom są powszechnie znane, lecz, całe szczęście, dla innych czytelników zostały one w przystępny sposób wyjaśnione w przypisach. W powieści dominuje duża liczba opisów i retrospekcji, co dodatkowo wpływa na szybkość jej czytania.
„Oto” – myślał, kurcząc się pod podobnymi do brudnych butów liśćmi fikusa – „jak szybko biegnie czas. Czegoś się boisz, zastanawiasz się, co będzie, jak to przetrwasz, gdy nagle coś się stanie, a to już się wydarzyło”.
W Lekkiej głowie nie ma dynamicznych dialogów, szalonych pościgów, których w sumie można by się spodziewać po tematyce książki. Jest ona raczej skoncentrowana na dość aktualnym i często spotykanym problemie, czyli jak jednostka może oszukać system i na tym nie stracić.

Najnowsza powieść Olgi Sławnikowej to pozycja dla osób, które preferują książki wymagające intelektualnej dyskusji z samym sobą, rozważania o tym co by było gdyby... oraz chwili refleksji, zastanowienia się nad wartością życia ludzkiego, czy da się je przełożyć na wagę materialną.

www.soniadraga.pl
Dziękuję!

9 komentarzy:

  1. Nie wiem dlaczego, ale jakoś... nie zachęciła mnie ta książka. Może fabuła ciekawa, ale ten bohater i miks surrealizmu mnie nie przekonują niestety.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Myślę, że autorka świadomie stworzyła takiego, a nie innego bohatera, aczkolwiek jak było naprawdę pozostaje w sferze domysłów.

      Usuń
  2. Fabuła zapowiada się naprawdę rewelacyjnie. Przypuszczam, że ja również nie chciałabym rozstawać się z życiem, ale pewnie dręczyłoby mnie poczucie winy, że przez moją odmowę tylu ludzi umiera. Sytuacja patowa, więc też chętnie się dowiem, jak autorka z niej wybrnęła. Tylko jedna rzecz mnie troszkę odstrasza - powód, dla którego Jermakow powinien się zabić. Zakłócenia pola grawitacyjnego wywołane jego głową? Dość to absurdalne :P A wolałabym, żeby nie była to groteskowa historia.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak to wyjaśnili społeczni prognoziści głównemu bohaterowi, ale kto wie, co tak naprawdę stało za ich "propozycją nie do odrzucenia" ;)

      Usuń
  3. Hmm, lubię wymagające lektury, trudne, ale nie w każdym momencie...W każdym bądź razie będę miała tę na uwadze. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Byłabym ciekawa Twojej oceny, gdybyś ją przeczytała, jak Ty byś odebrała decyzję głównego bohatera, bo myślę, że to w dużej mierze kwestia indywidualna :)

      Usuń
  4. Co za fabuła!!! Nie wiem w jaki sposób wyszperałaś tą książkę, ale ja jestem jak najbardziej na TAK! :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cieszę się bardzo, że Cię zachęciłam ;)
      A historia tego, jak "Lekka głowa" znalazła się w moich rękach jest długa, pełna niebezpieczeństw i nieprzewidywanych zwrotów akcji, ot co ;))

      Usuń
  5. Ale zwariowana fabuła, sama nie wiem, czy to książka dla mnie - nie przepadam za takimi abstrakcyjnymi pomysłami ;)

    OdpowiedzUsuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Agnieszka Hałas (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrius Tapinas (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Ben H. Winters (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Posehn (2) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Cinda Williams Chima (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gerry Duggan (2) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) Grzegorz Wielgus (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Hervé Ghesquière (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (4) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.L. Bourne (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (3) Jakub Ćwiek (10) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katarzyna Berenika Miszczuk (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (3) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) María Dueñas (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (3) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (6) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (2) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (2) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (3) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (5) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tomasz Żaglewski (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (5) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (2) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (4) Antologia (21) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (29) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (4) Bestiariusz (1) Dark fantasy (10) Dystopia (1) Fantastyka (130) Fantasy (51) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Gore (1) Heroic fantasy (11) High fantasy (12) Historia (1) Horror (39) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (3) Kryminał (43) Kryminał noir (4) Literatura dziecięca (11) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (42) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (4) Literatura militarystyczna (4) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (15) Literatura wojenna (12) Literatura współczesna (15) Low fantasy (8) Matematyka (1) Monografia (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (23) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (34) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (30) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (2) Realizm magiczny (7) Reportaż (5) Romans (4) Saga rodzinna (5) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (5) Thriller (40) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (11) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (24) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Armagedon dzień po dniu (1) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Deadpool (2) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (5) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grimm City (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (2) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (3) Marvel Now! (2) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Mundus (2) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (3) Ostatni policjant (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Radykalni (1) Ravn (3) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Starcie królestw (1) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (2) Teatr węży (1) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (3) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)