niedziela, 26 października 2014

Emily Brontë, Wichrowe Wzgórza

I can not live without my life! I can not live without my soul!

Emily Brontë, Wichrowe Wzgórza
tytuł oryginalny: Wuthering Heights
przekład: Hanna Pasierska
wydawnictwo: Prószyński i S-ka
data wydania: 3 lutego 2009 r.
liczba stron: 288
ISBN: 978-83-7648-610-9
okładka: broszurowa

Kilka dni temu pisałam, że Wichrowe Wzgórza należą do jednej z kilkunastu książek, które obciążają moje sumienie z racji tego, że ich do tej pory nie przeczytałam. Postanowiłam wreszcie coś z tym zrobić i kiedy tylko mogłam, zabrałam się za tę powieść. I na dobrą sprawę sama się sobie dziwię, że zwlekałam z tym tak długo.

Narratorem powieści jest pan Lockwood, który wynajmuje posiadłość Thrushcross Grange od właściciela ziemskiego, pana Heathcliffa. Dziedzic jest człowiekiem brutalnym, porywczym i tajemniczym, lecz na dobrą sprawę to jedyny sąsiad w okolicy. W rezydencji Heathcliffa, Wichrowych Wzgórzach, panuje ciężka, nieprzyjazna atmosfera, a mieszkający tam domownicy wydają się żywić do siebie nawzajem tylko i wyłącznie nienawiść. Kiedy pewnego razu Lockwood zostaje zmuszony, przez niesprzyjające warunku atmosferyczne, spędzić noc w Wichrowych Wzgórzach, w pokoju, który przeznaczono mu na sypialnię, znajduje książki należące do kobiety imieniem Catherine Earnshaw. Zaintrygowany jej historią postanawia się dowiedzieć czegoś więcej na temat swojego sąsiedztwa. Dzięki uprzejmości swojej gospodyni w Thrushcross Grange poznaje tragiczną w skutkach historię, w której miłość i nienawiść nierozerwalnie splatają się ze sobą.
Nie mam więcej powodów, by wyjść za Edgara, niż by pójść do nieba, a gdyby ten przeklęty łotr tutaj nie upodlił Heathcliffa tak bardzo, nigdy by mi to nie przyszło na myśl. Poniżyłabym się, wychodząc za Heathcliffa teraz, więc nigdy się nie dowie, że go kocham. Nie dlatego, że jest przystojny, Nelly, lecz ponieważ jest bardziej mną niż ja sama. Z czegokolwiek uczyniono nasze dusze, jego i moja są takie same, dusza Lintona zaś tak się od nich różni, jak promień księżyca od błyskawicy albo lód od ognia.
Wichrowe Wzgórza to dzieło należące do klasyki literatury brytyjskiej. Wiktoriańscy krytycy okrzyknęli ją mianem książki brutalnej i bulwersującej. Dopiero ponad pięćdziesiąt lat później zaczęła zbierać pozytywne recenzje, a czytelnicy docenili jej charakter. I tak też jest do dzisiaj.

Powieść Emily Brontë skupia się na historii miłości Catherine Earnshaw i Heathcliffa, cygańskiego chłopca, przygarniętego swego czasu przez ojca dziewczyny. Nie miał on łatwego życia, zarówno ze względu na swój charakter, jak i niechęć jaką budził wśród innych domowników oraz służby. Niemniej jednak jego posępna natura znalazła drogę do serca młodziutkiej dziedziczki, której natura składa się w jednej połowie z cech anielskich, w drugiej zaś diabelskich. Uczucie łączące Cathy i Heathcliffa jest gwałtowne, namiętne, lecz zarazem wyniszczające i graniczące z obłędem. Nie ma w nim nic dobrego, z każdą kolejną przeczytaną stroną czytelnik zdaje sobie sprawę, że przedstawiona mu historia nie ma prawa skończyć się dobrze. Jakkolwiek inaczej potoczyłyby się losy dwojga głównych bohaterów, ich koniec byłby zawsze taki sam. Namiętność przeradza się w udrękę, czasem zaś w nienawiść.
Moje uczucie do Lintona jest jak liście na drzewach: wiem, że czas je zmieni, tak jak zima odmienia las. Lecz miłość Heathcliffa przypomina odwieczne skały pod korzeniami drzew: nie przyciąga oka, lecz jest czymś nieodzownym. Nelly, ja jestem Heathcliffem! Zawsze, w każdej chwili, żyje w mojej pamięci. Myśl o nim nie jest rozrywką – nie bardziej niż jest rozrywką myśl o sobie samej – lecz stanowi moją istotę.
Jedno jest jednak pewne: Cathy i Heathcliffa łączyło silne uczucie, zbyt silne, które w połączeniu z ich trudnymi charakterami po prostu nie miało racji bytu, co czytając Wichrowe Wzgórza zauważa się szybko i wyraźnie. Na dobrą sprawę miłość między nimi jest jedną z nielicznych pozytywnych cech, jakie można u nich zaobserwować. Są butni, pyszni i dumni. Baczą tylko na siebie i spełnienie swoich zachcianek. O ile Heathcliff zawsze pozostaje trochę usunięty w cień, jest tajemniczy, tak Catherine błyszczy jak gwiazda na firmamencie, oczekując tego, że wszyscy wokół będą gotowi rzuć wszystko na jedno jej skinienie. Główni bohaterowie Wichrowych Wzgórz sprawiają wrażenie bardzo antypatycznych, zresztą nie tylko oni. Na dobrą sprawę tylko garstka postaci pojawiających się w powieści budzi w czytelniku sympatyczne uczucia. Muszę jednak zaznaczyć, że owo negatywne zarysowanie sylwetek poszczególnych bohaterów wcale nie wpływa źle na odbiór przedstawionej historii. Jest wręcz przeciwnie, nadaje to jej szczególny rys, uwypukla ją, w szczególności w zestawieniu z postaciami o ujmującym charakterze.
Pokazujesz mi teraz, jak byłaś okrutna... okrutna i obłudna. Czemu mną wzgardziłaś? Czemu zdradziłaś własne serce, Cathy? Nie mam dla ciebie jednego słowa pociechy. Zasłużyłaś na to; sama się zabiłaś. Tak, całuj mnie teraz i płacz, i nakłaniaj mnie do pocałunków i łez. One cię unieszczęśliwiają... one cię przeklną. Kochałaś mnie... Kto ci dał prawo mnie opuścić? Jakie znajdziesz usprawiedliwienie, odpowiedz, dla żałosnego upodobania do Lintona? Ponieważ niedola i poniżenie, i śmierć, i nic, czym Bóg czyt szatan chciałby nas pokarać, nie mogły nas rozdzielić, ty z własnej woli to uczyniłaś. To nie ja złamałem ci serce – ty sama je złamałaś, a czyniąc to, złamałaś i moje. Tym gorzej dla mnie, że nie brak mi sił. Czy chcę żyć? Cóż to będzie za życie, kiedy ty... Och, Boże! Czy ty chciałabyś żyć, gdyby twoje serce złożono do grobu?
Wichrowe Wzgórza to powieść z ciężką, wiktoriańską atmosferą. Historii miłości Cathy i Heathcliffa nie towarzyszą rozwlekłe, egzaltowane opisy przyrody. Nie ma w niej delikatności i ulotności, którą często przypisuje się romantycznym opowieściom. Tutaj posępny, angielski klimat otoczony jest rozległymi wrzosowiskami, które tylko potęgują uczucia samotności, pustki i wewnętrznego rozdarcia. Emily Brontë doskonale skomponowała przygnębiające otoczenie z ponurymi osobowościami bohaterów swojej powieści.
Powiedziałaś, że nic cię nie obchodzą moje cierpienia! Więc modlę się o jedno – i będę to powtarzał, póki mi język nie zesztywnieje – Catherine Earnshaw, obyś nie zaznała spoczynku, jak długo ja żyję! Powiedziałaś, że cię zabiłem – więc mnie nawiedzaj! Wszak ofiary prześladują swych zabójców. Wiem, że duchy zstępowały niegdyś na ziemię. Bądź ze mną zawsze – w jakiej chcesz postaci – doprowadź mnie do obłędu! Tylko nie zostawiaj mnie w tej otchłani, gdzie cię mnie mogę znaleźć! Och, Boże! Tego się nie da wypowiedzieć! Nie mogę żyć bez mego życia! Nie mogę żyć bez mojej duszy!
Dla niektórych czytelników Wichrowe Wzgórza mogą okazać się zbyt mroczne i ciężkie, nie ma w niej bowiem wielu chwil radości, a kolejne strony przepełnione są bólem i nienawiścią. Lecz są też i tacy, którzy docenią historię tej wyniszczającej, prowadzącej jedynie do rozpaczy miłości. A obrazu tego doskonale dopełni ekranizacja z 1992 roku, jak dla mnie zdecydowanie najlepsza ze wszystkich.

19 komentarzy:

  1. Wszyscy czytają Wichrowe Wzgórza! Naprawdę mam takie wrażenie. Przez ostatni miesiąc kilka blogerów wystawiło recenzję tej książki :)) Cieszę się, że jest ona jeszcze przede mną, bo ciekawi mnie ta mroczna wiktoriańska atmosfera i cała historia, którą znam z filmu... Nie czytałam jeszcze jak dotąd nic Charlotte Bronte, ale cenię książki tych "dawnych" autorek, ich rozumowanie i język. W Jane Austen się swego czasu zaczytywałam, więc nie powinnam mieć problemu się wczuć przy Wichrowych... :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Na dobrą sprawę to moja druga powieść, którą można określić mianem "klasyki literatury". Pierwszą był "Portret Doriana Graya". W sumie to przydałoby się kiedyś nadrobić trochę zaległości w tym temacie, ale... skąd wziąć czas? ;)

      Usuń
  2. Mam nadzieję, że i ja wkrótce znajdę na nią czas ;)
    Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
  3. Nie czytałam jeszcze tej książki, ale moja mama ją uwielbia. Sama mile wspominam film nakręcony na podstawie "Wichrowych wzgórz" ma on swoisty klimat, który ciężko jest zapomnieć :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zdecydowanie tak. I Ralph Fiennes jako Heathcliff... Ah ;)

      Usuń
  4. Jeszcze nie czytałam, ale bardzo chcę, czas nadrobić braki :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Nigdy nie miałam przyjemności przeczytać "Wichrowych wzgórz". Nie zgadniesz co mnie do tego skłania... Mianowicie ksiażka "Zmierzch" mnie do tego zainspirowała, ponieważ była to ulubiona książa Belli :) Tak, mozesz sie już śmiać :) Ale tak prawda xD

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Hmmm... no cóż... powiem tak: inspirację można czerpać z naprawdę różnych źródeł ;)

      Usuń
  6. Uwielbiam tę historię miłosną! I właśnie ze względu na charaktery kochanków ona nie mogła skończyć się happy endem...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niestety tak... Nawet gdyby początkowo sprawy ułożyły się tak, jak oni tego chcieli, to prędzej czy później dopadłoby ich przeznaczenie.

      Usuń
  7. W takim razie cieszę się, że "Wichrowe Wzgórza" czekają na mojej półce, bo zapowiada się wspaniała uczta literacka. :)

    OdpowiedzUsuń
  8. Kurczę, a ja miałam odświeżyć, ale w końcu odłożyłam ją na półkę... Ale wrócę wkrótce na pewno! :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A mi się w końcu udało! Teraz pora na pozostałe pozycje z listy ;)

      Usuń
  9. Czytałam i bardzo miło wspominam :)

    OdpowiedzUsuń
  10. Och, mogłabym się podpisać pod każdym słowem twojej recenzji, bo wyraziłaś doskonale to, czego ja nie mogłam wyrazić po przeczytaniu tej książki. Czytałam "Wichrowe wzgórza" w nowym tłumaczeniu, ale chętnie przeczytałabym też w starym, bo wiele osób mówi, że Sujkowska lepiej oddała klimat powieści :)To prawda, powieść jest bardzo ciężka i niektórym będzie trudno przez nią przebrnąć. Ja dałam radę, ale nadal uważam, że nie doceniłam w pełni dzieła Emily Bronte. Mam nadzieję, że za kilka lat, kiedy znowu do niej wrócę, uda mi się to zrobić lepiej :)

    OdpowiedzUsuń
  11. Tak, dla mnie lektura była trochę ciężka, ale cieszę się, że poznała, to klasyczne dzieło.

    OdpowiedzUsuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) Grzegorz Wielgus (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Hervé Ghesquière (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (3) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (3) Jakub Ćwiek (9) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (2) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (5) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (2) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (2) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (3) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (5) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (4) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (2) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (4) Antologia (19) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (29) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (3) Bestiariusz (1) Dark fantasy (9) Dystopia (1) Fantastyka (124) Fantasy (48) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Heroic fantasy (11) High fantasy (11) Historia (1) Horror (37) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (1) Kryminał (40) Kryminał noir (4) Literatura dziecięca (10) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (40) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (3) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (14) Literatura wojenna (11) Literatura współczesna (15) Low fantasy (8) Matematyka (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (33) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (27) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (2) Realizm magiczny (7) Reportaż (5) Romans (4) Saga rodzinna (4) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (3) Thriller (40) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (11) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (24) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (4) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grimm City (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (2) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (1) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Mundus (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (3) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Ravn (2) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (2) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (2) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)