niedziela, 4 maja 2014

Will Ferguson, 419. Wielki przekręt

Egberiyo

Will Ferguson, 419. Wielki przekręt
tytuł oryginalny: 419
przekład: Jędrzej Polak
wydawnictwo: MUZA S.A.
data wydania: 7 kwietnia 2014 r.
liczba stron: 464
ISBN: 978-83-7758-677-8
okładka: broszurowa ze skrzydełkami

Pewnie każdy z nas znalazł w swojej skrzynce mailowej wiadomość od nieznanego nadawcy, który opisywał wielki majątek, a odbiorca maila może stać się jego właścicielem. Wystarczy tylko kilka podpisów, drobnych wpłat akonto pieniędzy, które są na wyciągnięcie ręki. Wydawać by się mogło, że wszyscy są uodpornieni na podobne próby wyłudzenia, lecz niestety tak nie jest. Niektórym obietnica stania się milionerem w pięć minut przesłania zdrowy rozsądek. Takie właśnie osoby są najczęstszymi ofiarami wirtualnych oszustów, a ich żądza pieniędzy połączona z naiwnością stają się zaczątkiem wielkich, rodzinnych tragedii.

Z pozoru wszystko wskazywało na to, że był to nieszczęśliwy wypadek. Henry Curtis musiał stracić panowanie nad kierownicą, zaś duża prędkość, z jaką jechał, sprawiła, że samochód wypadł z drogi i stoczył się w przepaść. Lecz wraz ze zbadaniem kolejnych dowodów z miejsca wypadku, policja zaczyna rozważać inne wersje wydarzeń. Samobójstwo? A może morderstwo? Tylko kto chciałby śmierci emerytowanego nauczyciela z Calgary? Wkrótce na jaw wychodzi prywatna mailowa korespondencja Henry’ego, wśród której znajduje się tajemniczy list z Nigerii z prośbą o pomoc osieroconej dziedziczce ogromnej fortuny. Czy ma to związek ze śmiercią mężczyzny? Aby się tego dowiedzieć, Laura, córka Henry’ego, decyduje się przyjrzeć bliżej procederowi, znanemu jako czterystadziewiętnastkowanie.
– Czterysta dziewiętnaście?
– Tak nazywają się te wyłudzenia. Nazwa pochodzi od paragrafu nigeryjskiego kodeksu karnego, mówiącego o pozyskiwaniu pieniędzy lub towarów pod fałszywym pretekstem. To dotyczy w zasadzie każdego oszustwa. Ten termin wszedł tam do powszechnego użycia.
419. Wielki przekręt to powieść z pewnością dająca do myślenia. Pierwsze jej zdanie brzmi: Czy oddałbyś życie za swoje dziecko? Nawet nie będąc rodzicem człowiek niemalże automatycznie udziela odpowiedzi twierdzącej na to pytanie, zdając sobie przy tym sprawę jak łatwa i zarazem trudna jest ta odpowiedź. Lecz zanim w książce 419. Wielki przekręt znalazłam odpowiedź autora, musiałam zmierzyć się z innymi kwestiami, równie istotnymi.

W najnowszej powieści Willia Fregusona, autora powieści Szczęście™ czy Hiszpańska mucha, czytelnik na samym jej początku spotyka się z czterema różnymi wątkami, w żaden sposób ze sobą niepowiązanymi. Z czterema postaciami, które nie wiedzą o swoim istnieniu, lecz przeznaczenie sprawi, że ich drogi się ze sobą przetną. Wszystko za sprawą jednego e-maila, który zapoczątkuje lawinę.

Laura, córka Henry’ego Curtisa, głęboko przeżywa śmierć swojego ojca. Nie kłóci się, jak jej brat Warren, o pieniądze z konta, które zniknęły. Martwi się za to o swoją matkę, która na starość została z niczym, bowiem jak się okazało, jej mąż niedługo przed śmiercią wziął kredyt hipoteczny pod zastaw domu. Wszystko po to, by uratować osieroconą nigeryjską młodą milionerkę. Nawet teraz, będąc już jakiś czas po lekturze, trudno jednoznacznie mi orzec co powodowało Laurą, jakie uczucia wzięły w niej górę, kiedy zdecydowała się zająć sprawą śmierci swojego ojca. Czy była to chęć rozwiązania zagadki? Pragnienie zemsty na osobie, która przyczyniła się do śmiertelnego wypadku Henry’ego? Próba odzyskania utraconych pieniędzy? Zapewne każde z tych faktów po trosze, lecz przede wszystkim przeważała tęsknota za ojcem. Ów żal zaprowadził ją w samo serce Afryki.
Wszystko dzieje się tak powoli, prawda? Poddajemy się centymetr po centymetrze. Poddajemy się, aż pewnego dnia, myjąc zęby, nie widzimy w lutrze Roszpunki obmyślającej ucieczkę, ale wpatrującą się w nas pustelnicę.
Początkowo czułam się nieco zdezorientowana sposobem prowadzenia akcji powieści. 419. Wielki przekręt wydawało mi się niespójne do tego stopnia, że w pewnym momencie zaczęłam patrzeć na poszczególne wątki jako całkowicie osobne historie, które nigdy się ze sobą nie połączą. Lecz gdy pierwsze dwa się połączyły, z dozą ciekawości zaczęłam śledzić dalsze wydarzenia, by dowiedzieć się jak cała ta opowieść się skończy, w jaki sposób wszystko połączy się w całość. I doczekałam się, zgodnie z zasadą, że każda akcja powoduje reakcję.

419. Wielki przekręt jest odpowiedzią autora na ludzką naiwność. Ferguson pokazuje jak łatwo jest wykorzystać człowieka, bez względu na to czy odwołując się do jego chciwości czy czystej dobroci serca. Jak się okazuje obie te cechy potrafią być równie zgubne w skutkach, jeśli tylko znajdzie się ktoś, kto będzie wiedział w którą czułą strunę ludzkiej duszy uderzyć.

To również powieść o współczesnej Afryce. O skorumpowanym Czarnym Kontynencie, który nawet teraz, po dziesiątkach lat, które minęły od czasów kolonizacyjnych, jest w dalszym ciągu rozrywana przez państwa Zachodu, które jej kosztem chcą się wzbogacić. Lecz teraz nie na niewolnikach, tylko na czarnym złocie – ropie. Jednakże w obecnych czasach nie tylko biali wykorzystują Afrykę, robią to również – z takim samym skutkiem – jej rdzenni mieszkańcy, co autorowi udało się bardzo dobrze zobrazować.
Czym jest Nigeria?
To celownik świata. Widać to na każdej mapie świata: Ameryka Północna z lewej, Azja z prawej, Europa u góry. Wystarczy wyrysować przez środek linię poziomą i linię pionową, i co widać na przecięciu? Nigerię.
Doskonale zdaję sobie sprawę z tego, że o 419. Wielki przekręt piszę zagadkowo, unikam konkretów i szczegółów, ale gdybym postąpiła inaczej, zniszczyłabym Wam przyjemność płynącą z lektury. Sposób, w jaki Ferguson powiązał ze sobą wszystkie główne wątki powieści zrobił na mnie ogromne wrażenie, choć jest styl już niekoniecznie przypadł mi do gustu. Jak wspomniałam wcześniej, wydawał mi się niespójny, mylący, co początkowo nieco mnie frustrowało, głównie z tego powodu, że autor dość swobodnie przeskakiwał z osoby na osobę, z wydarzeń przeszłych na teraźniejsze. Przyznam szczerze, że sprawiało mi to trochę problemów w uporządkowaniu sobie poszczególnych wydarzeń. Muszę jednak zauważyć, że w powieści dzieje się wiele, co zostało dodatkowo opisane żywym, barwnym i niezwykle szczegółowym językiem. W szczególności widać to w rozdziałach, których akcja rozgrywa się na kontynencie afrykańskim.

419. Wielki przekręt to tak naprawdę smutna opowieść, która zmusza czytelnika do myślenia. Nad zachowaniem jej bohaterów. Nad ludzką naiwnością i chciwością. Nad pragnieniem posiadania. O niebezpieczeństwie w anonimowym Internecie.


www.muza.com.pl

Dziękuję!

11 komentarzy:

  1. O muszę ją przeczytać. Ciągle dostaję taki spam na skrzynkę emailową.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W takim razie przyjemnej lektury życzę, tak na zaś już :)

      Usuń
  2. Heh, chaotyczny styl już mi nie straszny, więc tym akurat się nie przejmuję. To chyba przez te wszystkie książki militarystyczne opisujące różne bitwy przez pryzmat regionów geograficznych i nazwisk wodzów, których kompletnie nie znam :P Ale temat jest bardzo ciekawy i niewyeksploatowany, więc można by zobaczyć ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wiesz, wydaje mi się, że zupełnie inaczej się czyta literaturę militatystyczą, która czasem faktycznie jest pełna przeskoków z miejsca na miejsce, z osoby na osobę, ale w powieści... no niekoniecznie mi się to widzi :)
      Ale masz rację co do jednego: temat nie jest szeroko wykorzystywany w literaturze popularno-naukowej :)

      Usuń
  3. Mam już tę książkę na półce i na pewno w ciągu najbliższych dni zabiorę się za nią :) Nie mogę się doczekać :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Skoro tak to będę oczekiwać Twojej recenzji :)

      Usuń
  4. Nie powiem, zaciekawiłaś mnie swoją recenzją. I postaram się zdobyć tę książkę :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jestem ciekawa jak ją ocenisz :)

      Usuń
  5. Bardzo lubię smutne opowieści, dlatego też nie pogardziłabym lekturą tej książki :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W takim razie myślę, że "419. Wielki przekręt" by Cię usatysfakcjonowało :)

      Usuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) Grzegorz Wielgus (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (3) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (2) Jakub Ćwiek (9) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (2) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (5) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (2) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (1) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (2) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (4) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (4) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (2) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (4) Antologia (18) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (28) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (3) Bestiariusz (1) Dark fantasy (9) Dystopia (1) Fantastyka (122) Fantasy (46) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Heroic fantasy (11) High fantasy (11) Historia (1) Horror (37) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (1) Kryminał (40) Kryminał noir (4) Literatura dziecięca (10) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (39) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (3) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (14) Literatura wojenna (11) Literatura współczesna (15) Low fantasy (7) Matematyka (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (33) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (27) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (1) Realizm magiczny (7) Reportaż (5) Romans (4) Saga rodzinna (4) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (3) Thriller (39) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (10) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (24) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (4) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grimm City (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (2) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (1) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Ravn (2) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (1) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (2) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)