[Przedpremierowo] Sarah Lotz, Troje

Czarny Czwartek

Sarah Lotz, Troje
tytuł oryginalny: The Three
przekład: Arkadiusz Nakonieczny
wydawnictwo: Akurat
data premiery: 22 maja 2014 r.
liczba stron: 480
ISBN: 978-83-7758-701-0
okładka: broszurowa ze skrzydełkami

Dawno nie byłam tak zaintrygowana książką, która trafiła w moje ręce. Mroczna okładka, gdzie obok czerni występują krwistoczerwone akcenty i szary, przydymiony tytuł. Poczernione brzegi książki dodatkowo przyciągały do niej wzrok. Gdy leżała na mojej półce, czekając na moment, kiedy po nią sięgnę, jej kolorystyka sprawiała, że znikała mi z oczu. Wiedziałam jednak, że tam jest i starałam się jak najszybciej po nią sięgnąć. W końcu mi się udało. Zaczęłam w niedzielny wieczór, powoli czytając pierwsze rozdziały Trojga, lecz tak naprawdę za lekturę wzięłam się dopiero wczoraj. Skończyłam czytać chwilę przed pierwszą w nocy. I choć jestem nieco niewyspana, to nie żałuję czasu, który poświęciłam na dokończenie powieści.

Ten dzień nazwano Czarnym Czwartkiem. 12 stycznia 2012 roku, w czterech katastrofach lotniczych, które przydarzyły się w Japonii, USA, Portugalii i RPA zginęły setki ludzi. Jednak jakimś cudem tragedię przeżyło troje dzieci, dwóch chłopców oraz dziewczynka. Wyszły one ze stosunkowo niewielkimi obrażeniami i stosunkowo szybko trafiły pod opiekę swoich bliskich. W tym samym czasie coraz częściej w mediach zaczynają się pojawiać różnorakie teorie, mające na celu wyjaśnienie przyczyn katastrof. Począwszy od zamachów terrorystycznych, przez usterki techniczne i ludzkie błędy, po tezy o tym, jakoby dzieci, które przeżyły, miały być Jeźdźcami Apokalipsy, zwiastującymi koniec świata...

– Widziałem ich – powiedział, potrząsając głową. – Widziałem ich. Ludzi bez stóp.
Zabrałem go do namiotu, gdzie prawie natychmiast zasnął. Rano nie chciał mówić o tym, co się wydarzyło. Nie wspomniałem o tym Jackeyowie, ale powiedziałem Yoji’emu, który wyjaśnił mi, że japońskie duchy nie mają stóp i że w Japonii godziną duchów – ushi-mitsu, nie ma mowy, żebym zapomniał to słowo – nie jest północ, ale właśnie trzecia nad ranem.

Troje to książka w książce. Po pierwszym rozdziale, zatytułowanym Jak się zaczęło, czytelnik natrafia na stronę tytułową książki Czarny Czwartek. Od katastrofy do spisku, autorstwa Elspeth Martins. Jest to reportaż, wywiad-rzeka, w którym zawarto rozmowy z osobami, które były świadkami katastrof z 2012 roku oraz opiekunami Trojga i ludźmi z nimi związanymi. Oczywiście Troje i książka weń zawarta to fikcja literacka, lecz forma, na którą zdecydowała się autorka sprawia, że wydarzenia w niej przedstawione są bardzo realistyczne, niemalże rzeczywiste. Wrażenia płynące z lektury dodatkowo potęgują fragmenty czatów internetowych, artykułów prasowych czy transkrypcje nagrań głosowych.

Już po kilkunastu przeczytanych stronach Trojga określiłam tą lekturę jako... niepokojącą. I wrażenie to pozostało ze mną do ostatniej strony. Książka autorstwa Sarah Lotz działa na wyobraźnię, czasami w sposób, jaki sobie tego można nie życzyć. I mówię to ja, racjonalnie myśląca czytelniczka, która za każdym razem zagłębiając się w lekturę, ma świadomość, że opisane historie, jak ta przedstawiona w niniejszej lekturze, są fikcją literacką. Mimo to, kiedy odkładałam przeczytaną już książkę – przypominam, że była pierwsza w nocy – czułam mały dyskomfort psychiczny gasząc światło.

Jak już wspomniałam, powieść Troje ma formę reportażu. Niektórzy mogą stwierdzić, że brakuje w nim rozmów z samymi ocalałymi. Według mnie nie było to potrzebne, bo to, czego można się dowiedzieć z rozmów zarówno z osobami postronnymi, jak i ich opiekunami, wszystko rekompensuje. Mnogość relacji, pokazujące tragedię z różnych punktów widzenia, daje czytelnikowi pełnię obrazu. Ich wypowiedzi są pełne emocji: radości, nadziei, konsternacji, a nawet i... strachu. Jak się bowiem okazuje, trójka, która przeżyła tragedię, zmieniła się. Najmocniej odczuł to Paul Craddock, opiekun Jessiki Craddock, która przeżyła katastrofę u wybrzeży Portugalii. Historia, którą on opowiada i której staje się bohaterem jest przerażająca, creepy. Naprawdę, jego wyznania mogą wywołać ciarki na plechach.

Bądź co bądź, Troje dali ludziom – a przynajmniej wyznawcom Dni Ostatnich – to, czego chcieli: rzekome dowody na zbliżający się koniec świata. Jess z kolei dała Paulowi to, czego on chciał: sławę. Hiro dał Chiyoko powód do życia, a Bobby... Bobby oddał Lilian jej męża.

Troje to powieść nie tylko o ludzkiej tragedii i paraliżującym strachu, lecz również za jej przykładem autorka pokazuje w jaki sposób ludzka naiwność i ślepa wiara może się odbić zarówno na życiu społecznym, jak i politycznym. Sarah Lotz (Elspeth Martins) posłużyła się tu przykładem amerykańskich telewizyjnych kaznodziei, którzy dzięki swojej charyzmie i umiejętności przekonywania ludzi co do swojej wielkości, potrafią doprowadzić do ogromnego nieszczęścia. W obliczu ogólnoświatowej paniki nie ma miejsce na racjonalne myślenie, większość ludzi słucha tylko swojego instynktu przetrwania. Niebezpieczeństwo płynie z faktu, że jednostki słabsze podporządkowują się autorytetom i bezsprzecznie wypełniają ich wolę. Czasami wpływ ten jest tak silny, że nie zawahają się nawet przed popełnieniem najgorszych czynów, byleby tylko ocalić siebie. Równie mocno zaakcentowany został proces narodzin teorii spiskowych, które przechodząc z ust do ust, zaczynają żyć własnym życiem i stają się coraz bardziej absurdalne, lecz mimo to ciągle zyskują sobie nowych zwolenników.

Powieść autorstwa Sarah Lotz to lektura, której nie sposób zapomnieć. Świetnie skonstruowana i przemyślana. Niepokojąca. Jedna z lepszych książek, jakie miałam okazję przeczytać w tym roku. Należy jednak pamiętać o jednym: to fikcja... chociaż, czy aby na pewno?

Dziękuję!