wtorek, 26 sierpnia 2014

[Przedpremierowo] Sue Monk Kidd, Czarne skrzydła

Jeśli nie wiesz dokąd zmierzasz, musisz wiedzieć skąd pochodzisz

Sue Monk Kidd, Czarne skrzydła
tytuł oryginalny: The Invention of Wings
przekład: Marta Kisiel-Małecka
wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
data premiery: 25 września 2014 r.
liczba stron: 486
ISBN: 978-83-08-05396-6
okładka: miękka ze skrzydłami

Sarah Moore Grimké. Abolicjonistka i pionierka feminizmu. Wraz ze swoją młodszą siostrą Angeliną, były jednymi z pierwszych kobiet, które publicznie przemawiały w sprawie wyzwolenia niewolników oraz przyznania kobietom praw obywatelskich i publicznych. Zważywszy na fakt, że siostry Grimké urodziły się i wychowały na Południu, gdzie niewolnictwo było najmocniej zakorzenione, w bogatej i arystokratycznej rodzinie, czekała je długa i niekiedy bardzo bolesna droga do wyznaczonego przez siebie celu. Powieść Czarne skrzydła skupia się na życiu starszej z sióstr, wspomnianej na samym początku Sary.

Karolina Południowa końca XVIII wieku. Na swoje jedenaste urodziny Sara Grimké, córka sędziego Sądu Najwyższego, dostaje od swojej matki w prezencie niewolnicę Hetty, która od tej pory ma stać się jej własną, osobistą służbą. Młoda dziewczyna sprzeciwia się temu stanowi rzeczy, ale wszystkie jej wysiłki, by zwrócić wolność młodszej o rok służce, kończą się niepowodzeniem. Nie może jej wyzwolić w sensie prawnym, bowiem na przeszkodzie stoją jej konserwatywni rodzice. Sara nie poprzestaje jednak w swoich staraniach i robi wszystko, co tylko może, by pomóc Hetty. Jako że nie może uczynić jej wolną, uczy ją czytać, co daje młodej czarnoskórej dziewczynie przynajmniej namiastkę niezależności. Jak wkrótce się okazuje, postępowe myślenie i działanie młodej córki wpływowego sędziego, niesie za sobą wiatr zmian, który porwie ją do dalszego, bardziej znaczącego działania.
Zwróciła Hetty. Jak gdyby mimo wszystko należała do mnie. Jakby posiadanie drugiego człowieka na własność było równie naturalne jak oddychanie. Ja również, chociaż sprzeciwiałam się niewolnictwu, oddychałam tym samym zatęchłym powietrzem.
Czarne skrzydła to powieść zainspirowana losami Sary Grimké, jednej z najbardziej wpływowych i znaczących osób ruchu abolicjonistycznego w Stanach Zjednoczonych. Nie jest to jednak jej biografia w stricte tego słowa znaczeniu. Autorka pozwoliła sobie – o czym zresztą pisze w posłowiu powieści – na przedstawienie inspirującej historii życia Sary, opierając się na wydarzeniach z jej życia, uzupełniając je o wymyślone przez siebie fakty oraz wewnętrzne przemyślenia.

Jak już wspomniałam, Sara dorastała w bogatym domu, na jednej z wielu rozległych plantacji, które dominowały w Charlestonie. Mimo pozornego szczęścia i dostatku, który ją otaczał, nie czuła się dobrze. Głównym jej zmartwieniem, już od najmłodszych lat, był powszechny stosunek do czarnoskórych niewolników. Fakt, że traktowano ich jak rzeczy i często boleśnie karano za nawet najmniejsze przewinienia, odbił się mocno na psychice dziewczynki, która pewnego razu widząc, jak karano służącego, zamknęła się w sobie, a także zaczęła jąkać. Mimo iż po części udało jej się je przezwyciężyć, zaburzenie to towarzyszyło jej do końca życia i wielokrotnie stanęło na drodze do realizacji jej planów i marzeń. A Sara miała ich wiele, chociaż była dobrze wychowaną dziewczyną z Południa, która powinna się skupić na znalezieniu męża i urodzenia oraz wychowania gromadki dzieci. Młoda panna Grimké chciała od życia czegoś więcej, pragnęła, by jej życie było wartościowe, pełne. Jej wyobraźnię raz po raz rozpalały słowa ojca, który pewnego razu powiedział, że Sara byłaby najlepszym prawnikiem w Karolinie Południowej, co w tamtych czasach było rzeczą niemożliwą... Nie zraziło to jednak Sary, która uparcie dążyła do postawionego sobie celu. Historia dziewczyny, opisana na stronach Czarnych skrzydeł pokazuje jej liczne wzloty i upadki, spełnione marzenia i bolesne klęski, które towarzyszyły jej przez życie.

Drugą ważną bohaterką powieści jest Hetty, zwana również Szelmą. To właśnie ją, przewiązaną lawendowymi wstążeczkami, wręczyła Sarze jej matka, mówiąc, że od teraz jest to jej prywatna własność. Choć Szelma jest fikcyjną postacią, to autorka w bardzo pomysłowy sposób i przekonująco powołała ją do życia, opierając się na fragmentarycznych zapiskach z dzienników Sary, w których wspominała ona o „prezencie” od matki, niewolnicy o imieniu Hetty. Pani Kidd wykorzystała ten fakt i na jego podstawie stworzyła postać Szelmy, niewolnicy, która swoim światopoglądem i postępowaniem reprezentuje całą ówczesną społeczność niewolniczą. W pewien sposób buntuje się wobec porządkowi świata, który z niejasnych przyczyn określił, iż ona oraz jej matka nie mogą stanowić same o sobie, że są własnością drugiego człowieka. Muszę jednak przyznać, że w mojej opinii na miano szelmy zasługiwała w pełni Charlotte, matka Hetty. To ona swoim buntowniczym zachowaniem, za które niejednokrotnie została ukarana przez swoich właścicieli, przysporzyła swoim właścicielom kłopotów.
– Dlaczego go zabrałaś?
– Bo mogłam.
Te słowa zrobiły na mnie wielkie wrażenie. Mauma nie pragnęła samej tkaniny, chciała jedynie narobić kłopotów. Nie była w stanie się wyzwolić ani zdzielić pani laską w tył głowy, mogła za to zabrać jej jedwab. Człowiek buntuje się w każdy możliwy sposób.
Znaczną część powieści Czarne skrzydła stanowi opis działalności Sary, której później towarzyszyła młodsza siostra, Angelina. Obie siostry Grimké, wyrzucone z charlestońskiej społeczności i kościoła prezbiteriańskiego (jako że zdecydowały się dołączyć do wspólnoty kwakrów, zwolenników abolicjonizmu – jak miało się z czasem okazać i dla nich poglądy Sary i Angeliny były zbyt postępowe) przeniosły się na Północ, gdzie mogły w pełni rozwinąć swoje przedsięwzięcie i głosić poglądy, chociaż i tam ich liberalny pogląd na wyzwolenie niewolników nieraz spotkał się z brutalną krytyką. Jednakże mimo swoich radykalnych przekonań, które kierowały działaniami tych rodowitych cór Południa, nie było im lekko. Z jednej strony czuły pewną swobodę i radość, które dała im możliwość postępowania z własnym sumieniem, to z drugiej strony odgrodziły się od wszystkiego, na czym się wychowały. Od tradycji, religii, obowiązującego na Południu prawa czy wreszcie od rodziny. I cierpiały z tego powodu nieraz, lecz mimo to nie zaprzestały swojej misji, którą obok abolicjonizmu stała się walka o prawa obywatelskie dla kobiet. Ich pionierski feminizm niejednokrotnie stanął im na przeszkodzie, bowiem wielu abolicjonistycznych działaczy uważało, że walka o równość praw kobiet i mężczyzn jest sprawą o wiele mniej ważną niż wyzwolenie niewolników.
Zgodnie z literą prawa niewolnik był w trzech piątych człowiekiem. Dotarło do mnie, że równie dobrze mogłam proklamować równość warzyw i zwierząt, zwierząt i ludzi, kobiet i mężczyzn, mężczyzn i aniołów. Postawiłam boski ład na głowie. A w tym wszystkim najdziwniejsze było to, że podobna myśl przyszła mi do głowy po raz pierwszy. Mogłam ją przypisać jedynie Bogu, z którym ostatnio zacieśniłam znajomość, a który najwyraźniej miał w sobie więcej z buntownika niż z praworządnego obywatela.
Czarne skrzydła autorstwa Sue Monk Kidd to lektura piękna i wzruszająca, a także zmuszająca do refleksji. Za jej pomocą pisarka pokazała, że droga do szczęścia i pełnej wolności nigdy nie jest łatwa i usłana różami. Że bardzo często poniesie się bolesną klęskę nim w końcu osiągnie się upragniony cel. Wzięcie losu w swoje ręce i stawianie czoła przeciwnościom jest trudne, ale nie niemożliwe. Pokazuje to historia sióstr Grimké, które poświęciły niemalże wszystko, by wspomóc osiągnięcie celu, który wyrażają słowa, iż „wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i swych praw”.
www.wydawnictwoliterackie.pl
Dziękuję!

18 komentarzy:

  1. Już jakiś czas temu natknęłam się w blogosferze na bardzo pozytywną recenzję tej pozycji. To właśnie wtedy zapisałam sobie jej tytuł na liście do przeczytania.

    OdpowiedzUsuń
  2. Całkiem ciekawie się zapowiada. Żadko czytam tego typu książki, ale ta mnie jakoś przekonuje do siebie. Mam nadzieję, że będzie mi dane kiedyś ją przeczytać.
    Pozdrawiam ;)
    lustrzananadzieja.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pewnie za jakiś czas będzie dostępna w bibliotece, więc może uda Ci się w miarę szybko ją dostać, się okaże :)

      Usuń
  3. Mocna, bardzo dobra książka. Wywarła na mnie wielkie wrażenie - teraz pozostaje mi tylko sięgnąć jeszcze po "Sekretne życie pszczół" tej autorki :)

    OdpowiedzUsuń
  4. Mocna, bardzo dobra książka. Wywarła na mnie wielkie wrażenie - teraz pozostaje mi tylko sięgnąć jeszcze po "Sekretne życie pszczół" tej autorki :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zgadza się, przydałoby się zapoznać i z tą książką :)

      Usuń
  5. Zapowiada się bardzo ciekawa książka :) Lubię historie oparte na faktach, dotykające problemów zniewolenia zarówno cielesnego jak i umysłowego. Wydaje mi się, że takie książki COŚ wnoszą samym swoim istnieniem.
    Poza tym - widzę, że masz podobnie - takie książki można w nieskończoność opisywać... Dużo słów, bo wiele do przekazania :))

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. I czasem trudno jest przestać pisać :) Ale trzeba, by nie psuć innym przyjemności z czytania :)

      Usuń
    2. Dokładnie tak jest :)) Ale wierz mi - Ty nie zepsułaś, a zachęciłaś :))

      Usuń
  6. Zainteresowałaś mnie i to bardzo. Fabuła tej książki jest intrygująca.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. I wzruszająca, to mogę Ci zagwarantować :)

      Usuń
  7. Książka zdecydowanie dla mnie, lubię powieści z akcją w tych czasach. Jeśli będzie choć trochę przypominała "Dom służących" to będę usatysfakcjonowana :)

    pasion-libros.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. "Domu służących" nie czytałam, oglądałam za to film. Trudno jest mi więc powiedzieć czy są podobne, ale w pewien sposób dotyczą tego samego zagadnienia :)

      Usuń
  8. na razie wzruszającym książką mówię nie, ale nie powiem, że w lepszych czasach po nią nie sięgnę;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Polecam, jak będziesz miała czas, możliwość i nastrój, to zdecydowanie warto się zapoznać z tą powieścią :)

      Usuń
  9. Karolina zdążyła nakręcić mnie na tę powieść, a Ty tylko podsyciłaś mój apetyt...

    OdpowiedzUsuń
  10. Tematyka niewolnictwa intryguje mnie od dłuższego czasu, więc tym bardziej cieszę się, że na rynku pojawiła się kolejna poruszająca to zagadnienie pozycja :) W tym roku miałam okazję czytać już "Suchą sierpniową trawę" oraz "Zniewolonego", które dostarczyły mi wielu emocji. Myślę, że w przypadku tej książki będzie podobnie :)

    OdpowiedzUsuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (2) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (2) Jakub Ćwiek (8) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (2) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (2) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (5) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (1) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (1) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (1) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (4) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (4) Witold Vargas (1) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (3) Antologia (17) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (28) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (1) Bestiariusz (1) Dark fantasy (8) Dystopia (1) Fantastyka (115) Fantasy (41) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Heroic fantasy (11) High fantasy (11) Historia (1) Horror (37) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (1) Kryminał (39) Kryminał noir (3) Literatura dziecięca (9) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (38) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (3) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (4) Literatura popularnonaukowa (14) Literatura wojenna (11) Literatura współczesna (15) Low fantasy (5) Matematyka (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (33) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (27) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (1) Realizm magiczny (7) Reportaż (4) Romans (4) Saga rodzinna (4) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (2) Thriller (39) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (10) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (23) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (4) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (1) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (1) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Ravn (2) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (1) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojny alchemiczne (1) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)