niedziela, 5 lutego 2017

Matthew Gregory Lewis, Mnich

Grzechy główne

Matthew Gregory Lewis, Mnich
tytuł oryginalny: The Monk: A Romance
przekład: Zofia Sinko
seria: Klasyka grozy
wydawnictwo: Vesper
data wydania: 12 października 2016 r.
liczba stron: 464
ISBN: 978-83-7731-246-9
okładka: broszurowa ze skrzydłami

Powieści gotyckie – historie, które w momencie swojego pierwszego wydania szokowały czytelników, dzisiaj czytane raczej z sentymentem, często w celu poznania ówczesnych kontrowersyjnych tematów lub celem zapoznania się z klasyką literatury. Jedną z takich historii jest Mnich, debiutanckie dzieło Matthew Gregory’ego Lewisa.

Akcja powieści rozgrywa się w XVIII-wiecznej Hiszpanii. Ambrozjo, mnich z klasztoru kapucynów, zdobywa miano człowieka świętego. Jego płomienne kazania, nienaganna postawa i świątobliwy sposób życia przysparzają mu wielu zwolenników. Nikt jednak nie wie, że pod pozorami bogobojnego człowieka kryje się zadufany, zapatrzony w siebie człowiek. Mężczyzna spędził całe życie za klasztornymi murami, nie mając kontaktu z płcią przeciwną i gdy jeden z jego współbraci wyjawia mu swoją tajemnicę, życie mnicha zmienia się o sto osiemdziesiąt stopni. Odkrywszy przyjemność, jaką daje miłość cielesna, Ambrozjo daje upust swoim rosnącym potrzebom i żądzom, nawet w najmniejszym stopniu nie zdając sobie sprawy z tego, do ilu tragedii się tym samym przyczyni.

Fabuła książki koncertuje się na sylwetkach Ambrozja, Antonii, Lorenza, don Rajmonda i w pewnym stopniu Matyldy i Agnes. Każdego z bohaterów czytelnik poznaje zarówno z zewnątrz, z punktu widzenia innych postaci, jak i od wewnątrz, gdzie ma możliwość zapoznania się z ich myślami, motywacją i... wadami. Te ostatnie pełnią istotną rolą w kreacji głównego bohatera, tytułowego mnicha.

Ambrozjo to człowiek dwulicowy, z jednej strony pyszny, egoistyczny i  lecz z drugiej strony surowo oceniający ludzi, mierzący ich miarą swojej świętości, którą ciągle powiększające się grono wiernych mu przypisuje. Czytelnik szybko się jednak przekonuje, że jest to człowiek zepsuty, a jego osobowość pogarszają cielesne żądze, sprowadzając zgubę na niego oraz na osoby postronne.

Związana z Ambrozjem postać Matyldy jest nieco przerysowana i szokująca. Jej zachowanie, język ciała oraz kontakty z piekielnymi bytami sprawiają, że z każdym kolejnym wydarzeniem jej postać staje się coraz bardziej diaboliczna. Nic dziwnego, że Matylda była szalenie kontrowersyjna w XIX wieku. Począwszy od sprowadzenia na manowce żyjącego w celibacie mnicha, przez późniejsze podszepty i namawianie do złego – iście gotycka femme fatale.

Totalnym przeciwieństwem Matyldy jest Antonia, dziewczę niewinne, nieobyte ze światem, a przede wszystkim z mężczyznami. Jej niewinność, słodka naiwność i delikatna uroda przyciągają spojrzenia i rozpalają zmysły u płci przeciwnej. Pod jej urokiem pozostają zarówno Lorenzo, jak również Ambrozjo.

Warto w tym momencie zauważyć, że wątki Antonii i Lorenzo oraz Agnes i don Rajmonda nie mają w sobie elementów grozy. Są spokojnymi, harmonijnie napisanymi motywami o obyczajowo-miłosnym wydźwięku. Tylko wydarzenia rozgrywające się między Ambrozjem i Matyldą noszą znamiona fantastyki i grozy.

Lewis w swojej debiutanckiej powieści przedstawił moralny upadek człowieka i jego obyczajów. Pokazał, że uniwersalne wartości i wszelkie reguły mogą zostać porzucone, gdy na pierwsze miejsce wysuwa się pożądanie, które może doprowadzić do zbrodni. Autor obnażył grzechy duchowieństwa, pokazując, że stan, który w założeniu powinien pokazywać wiernym drogę do świętości i życia wiecznego, jest bardziej zepsuty i zapatrzony w siebie i swoją wygodę niż ktokolwiek mógł to podejrzewać.

Mnich to powieść, którą czyta się powoli. Nie ma w niej spektakularnych zwrotów akcji, dynamicznych dialogów czy innych cech, typowych dla współczesnych książek. Dlatego też trzeba mieć odrobinę zaparcia i cierpliwości, jeśli zamierzacie sięgnąć po tę powieść. Warto jednak poświecić jej trochę czasu, by odkryć przede wszystkim piękny, bardzo opisowy język oraz przekonać się, co kiedyś bulwersowało czytelników. Mnich to jeden z tych klasyków, które warto poznać. Dla zachęty dodam, że czerpało z niego wielu autorów, tworzących w późniejszych czasach – Poe, de Sade, Hugo. Skusicie się sięgnąć po zakazany owoc?

www.vesper.pl
Za potajemne schadzki w przyklasztornym ogrodzie
serdecznie dziękuję Wydawnictwu Vesper!

10 komentarzy:

  1. Na dniach zabiorę się za tę książkę :) W planach miałam od dawna, ale dopiero wyzwanie horrorowe mnie zmotywowało. Może też się przyłączysz?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzisiaj dołączyłam do wyzwania ;) Styczniowe odpuściłam, bo nie miałam "Kingowego" nastroju ;)

      Usuń
    2. Super, że dołączyłaś :) Z Kingiem rozumiem, nie miałam ochoty na jego książki przez pół roku.

      Usuń
  2. Moim zdaniem ten klimat, ta powolna akcja to największe atuty takich książek :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zauważyłam, że nie wszystkim czytelnikom pasuje powolna akcja książki, dlatego wspomniałam o tym w recenzji. Jeśli o mnie chodzi, to w przypadku powieści gotyckich jak najbardziej sobie cenię taki sposób prowadzenia fabuły :)

      Usuń
  3. Skusiłam się już parę miesięcy temu :D

    OdpowiedzUsuń
  4. Właśnie skończyłam! :-) I muszę przyznać, że mnie zaskoczyła właśnie ta ilość zwrotów akcji i to, że ciągle coś się działo, a także bardzo realna (i wciąż przerażająca!) groza osnuta właśnie wokół tych "zwyczajnych" postaci: Agnes i Antonii najbardziej. To ciekawe, że "Mnich" po tych dwustu latach nadal budzi takie rozmaite uczucia :-).

    OdpowiedzUsuń
  5. Niesamowicie czyta się tę powieść gotycką, fantastycznie napisana, z pazurem, imponującą wyobraźnią i głęboką znajomością ludzkiej natury.
    Bookendorfina

    OdpowiedzUsuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (3) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (2) Jakub Ćwiek (8) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (2) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (5) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (1) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (1) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (2) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (4) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (4) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (1) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (3) Antologia (18) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (28) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (2) Bestiariusz (1) Dark fantasy (9) Dystopia (1) Fantastyka (119) Fantasy (44) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Heroic fantasy (11) High fantasy (11) Historia (1) Horror (37) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (1) Kryminał (39) Kryminał noir (3) Literatura dziecięca (10) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (38) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (3) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (14) Literatura wojenna (11) Literatura współczesna (15) Low fantasy (6) Matematyka (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (33) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (27) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (1) Realizm magiczny (7) Reportaż (4) Romans (4) Saga rodzinna (4) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (3) Thriller (39) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (10) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (23) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (4) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (1) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (1) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Ravn (2) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (1) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (2) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)