środa, 24 lipca 2013

Joanna Łańcucka, Stara Słaboniowa i Spiekładuchy

Nie z tego świata

Joanna Łańcucka, Stara Słaboniowa i Spiekładuchy
seria: ja gorę
wydawnictwo: Oficynka
data wydania: 21 czerwca 2013 r.
liczba stron: 446
ISBN: 978-83-62465-71-2

„Stara Słaboniowa i... co? Spiekładuchy? A co to ma być?” – tak można opisać moją pierwszą reakcję, kiedy kilka miesięcy temu zobaczyłam w Oficynkowych zapowiedziach książkę Stara Słaboniowa i Spiekładuchy. I muszę się przyznać, że za sprawą tego chwytliwego tytułu skusiłam się na tą powieść. Powiem Wam jedno: naprawdę było warto.

Teofila Słaboniowa, z domu Maciorkowska, mieszkanka wsi Capówka. Kobieta stara, zmęczona życiem, lecz o umyśle bystrym i żywym. W kontaktach z sąsiadami spotyka się z respektem pomieszanym częstokroć z drwiną. Bowiem w czasach, kiedy przeciętny człowiek zawierzył technice i nauce, ona jedna staje na straży bezpieczeństwa duchowego i fizycznego mieszkańców swojej wsi. Zło bowiem nie śpi i chętnie wyciąga ręce po nieszczęsne ludzkie ciała i dusze
Sum, Anecia, na tem świecie takie rzeczy złe, że człowiek tego ludzkim rozumem nie ogarnąć nie zdoła.
„Wsi spokojna, wsi wesoła...” – opiewał wieki temu uroki wiejskiego życia Jan Kochanowski. I jeszcze do niedawna można byłoby przyznać mu rację, patrząc na sielski obrazek polskiej wsi dwadzieścia, trzydzieści lat wstecz. Teraz maszyny zastąpiły siłę mięśni ludzkich i zwierzęcych. Mało kto wstaje skoro świt i chodzi spać z kurami, zaś miejsce wiejskich potańcówek urządzanych przy okazji sianokosów czy żniw zastąpiły wiejskie mordownie.

Całe szczęście wieś przedstawiona w powieści Łańcuckiej należy tych lepszych do czasów. Żadna data co prawda nie pada w żadnym fragmencie książki, ale według mnie akcja została umiejscowiona gdzieś na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych minionego wieku. Jest to wieś tradycyjna, z żywą tradycją i folklorem, teraz już niestety zapomnianym. Nikt nie wiąże czerwonych wstążeczek przy kołysce nowo narodzonego dziecka, wystawiając przy tym miseczkę mleka przed drzwi. Nie wiąże się również wstążeczek w grzywę konia... A nawet jeśli to całkiem prawdopodobnie nie wie dlaczego to robi...
(...) Ale widziały gały co brały. Trza było za pijaka się nie wydawać. Ja ze swojem Józkiem trzydzieści pinć lat dobrze żyję, bo un tylko w niedzielę po mszy pije. I jak świniaka ubijem. I jak kartofle sprzedamy, i buraki, i żyto. I jak szwagier przyńdzie, a że mu co dzień po drodze z roboty...
Dużą zaletą Starej Słaboniowej i Spiekładuchów jest język. Żywa, wiejska gwara, którą jeszcze można gdzieniegdzie, w bardziej odludnych okolicach wiejskich usłyszeć w ustach starych ludzi. Nie wiem jak będzie w Waszym przypadku, ale mi sprawiała mi ta gwara bardzo dużą przyjemność. Dzięki niej wiedziałam, że autorka naprawdę przyłożyła się w trakcie pisania swojej powieści – swoją drogą, powieści debiutanckiej, bardzo dobrej pod względem warsztatowym.

Przede wszystkim uciekła od łatwej drogi stworzenia głównego bohatera powieści. U Łańcuckiej nie zobaczycie postaci przypominającej Deana czy choćby Sama z serialu Supernartural, która zajmuje się tropieniem i eliminowaniem czarciego pomiotu. Autorka zdecydowała się na rozwiązanie trudniejsze, wybierając na swoją główną bohaterkę kobietę starą, zmęczoną życiem i walka ze wszechobecnym złem. Stara Słaboniowa to tak zwana mądra baba, co zna się i na ziołach, i poród odebrać umie, i wie, jak pozbyć się Zmory czy Kikimory.
Ja już za stara na to po nocy latanie. Ciężko mnie chodzić bez te nogie pieruńskie, a i już się nie kce, jak to dawniej bywało. Dość mnie już tych spiekładuchów, tych popaprańców, co z ludzkiej głupoty i złości na nasz padół przychodzo i niecnotę czynio. A bo to już ni ma komu złego odganiać, ludzie tera uczone, w zabobony, jak to gadajo, nie wierzo. Już ino ja jedna została, co się zna na piekielnych sztuczkach. Trza robić, póki sił starczy. Mus je, ino ochoty ni ma. – Słaboniowa znowuż westchnęła.
A bestii i potworów z naszego słowiańskich wierzeń w powieści jest całkiem sporo. Część z nich kojarzyłam tylko ze słyszenia, o istnieniu innych w ogóle pojęcia nie miałam. Lektura Starej Słaboniowej i Spiekładuchów sprawiła, że mam ochotę zaopatrzyć się i przeczytać Bestiariusz słowiański, gwoli poszerzenia swojej wiedzy w zakresie słowiańskiego folkloru.

Jednakże historie zawarte w książce dalekie są od przesyconych optymizmem. Część z nich kończy się szczęśliwie, inne nie. Niektóre zaś opowiadania mają niedopowiedziane zakończenie. Jest to coś, co zarazem uwielbiam i za czym nie przepadam. Takie historie z puentę dopowiedz sobie sam, Czytelniku pozwalają, ba, nakazują, zastanowić się nad sytuacją konkretnych postaci pojawiających się w powieści. W Starej Słaboniowej i Spiekładuchach będzie ku temu okazja nie raz, zapewniam Was.

Podsumowując: po lekturze debiutanckiej powieści Joanny Łańcuckiej mam autorce do przekazania jedno: Proszę nie przestawać! Proszę pisać dalej w tym właśnie stylu! Zaś czytelnikom powiem, aby widząc gdzieś u kogoś na półce, w bibliotece czy w księgarni nie wahali się i pewną ręką sięgnęli po Starą Słaboniową i Spiekładuchy. Mogę zagwarantować, że czas spędzony na lekturze nie uznacie za stracony.

19 komentarzy:

  1. Brzmi to cudownie, zdecydowanie rzecz warta uwagi :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Narobiłaś mi apetytu! Myślę, że książka może mi się spodobać:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Myślę, że tak :) Jeśli tylko ją dostaniesz gdzieś i przeczytać, czekam na Twoją opinię :)

      Usuń
  3. Przez brak oceny musiałam przeczytać całą recenzję :P A na poważnie, nie przepadam za opowiadaniami, więc chyba się nie skuszę na tę książkę.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ha! Widzisz jaka ze mnie zła kobieta jest! Zmuszam ludzi do czytania całej recenzji! ;)

      A tak na poważnie, to widać muszę wprowadzić drobną poprawkę w recenzji, bo jak widać źle interpretuje się słowo "opowiadania" :) W tym przypadku chodziło mi raczej o kolejne historie, które należy traktować jak rozdziały książki. Wszystkie są ze sobą powiązane, tyle tylko że zamiast słowa "rozdział" pojawia się konkretny tytuł, jak np.: "Zmora" czy "Wesele" :)

      Usuń
    2. Nie wiem, czy będę jeszcze tu zaglądać. Zmuszać ludzi do czytania :P

      To może kiedyś się skuszę ;)

      Usuń
    3. I to w taki perfidny sposób... Jestem taka okrutna!! :D

      Usuń
  4. Dziękuję Ci za podesłanie linku do recenzji
    została dodana do wyzwania "Czytam Fantastykę"
    pozdrawiam serdecznie :)
    Miłośniczka Książek

    OdpowiedzUsuń
  5. Czuję, że klimat tej książki przypadłby mi do gustu, do tego tytuł jest faktycznie intrygujący... Zachęciłaś mnie, rozglądnę się za tym :)J.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak, tytuł książki przyciąga uwagę :)

      Usuń
  6. Z recenzji wynika, że to bardzo zabawny kawałek literatury :D Sam wieśniakiem jestem, więc być może skuszę się na jej przetestowanie ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak, momentami jest zabawnie, ale tu bardziej o nieuchronne przemijanie się rozbija :)
      A poza tym: dobry wieśniak nie jest zły, więc wiesz... ;)

      Usuń
  7. mnie urzekła też, jak ją tylko zobaczyłam, nie mogłam się doczekać, kiedy ją przeczytam! Dawno już tak niecierpliwie nie czekałam na żadną książkę ;P ale opłacało się! Pozdrawiam! PS Bardzo ciekawa recenzja, gdybym nie była już po lekturze, z pewnością skłoniłaby mnie do sięgnięcia po tę książkę :)

    OdpowiedzUsuń
  8. Recenzja zachęcająca! Jeśli będę miał okazje nabyć, na pewno to zrobię:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cieszę się bardzo i dziękuję :)

      Usuń
  9. Zapraszam Cię do dwóch zabaw, informacje na ten temat znajdziesz na moim blogu. Zaznaczam jednak, że udział w nich jest dobrowolny, więc nie musisz się czuć zobowiązana do odpowiedzi:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki za zaproszenie, ale póki co spasuję :)

      Usuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrius Tapinas (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Ben H. Winters (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Posehn (2) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Cinda Williams Chima (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gerry Duggan (2) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) Grzegorz Wielgus (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Hervé Ghesquière (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (4) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (3) Jakub Ćwiek (9) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (3) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) María Dueñas (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (6) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (2) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (2) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (3) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (5) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tomasz Żaglewski (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (5) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (2) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (4) Antologia (20) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (29) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (4) Bestiariusz (1) Dark fantasy (9) Dystopia (1) Fantastyka (128) Fantasy (50) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Gore (1) Heroic fantasy (11) High fantasy (12) Historia (1) Horror (38) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (3) Kryminał (42) Kryminał noir (4) Literatura dziecięca (11) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (40) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (4) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (15) Literatura wojenna (12) Literatura współczesna (15) Low fantasy (8) Matematyka (1) Monografia (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (34) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (29) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (2) Realizm magiczny (7) Reportaż (5) Romans (4) Saga rodzinna (5) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (5) Thriller (40) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (11) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (24) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Deadpool (2) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (5) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grimm City (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (2) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (3) Marvel Now! (2) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Mundus (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (3) Ostatni policjant (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Radykalni (1) Ravn (3) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Starcie królestw (1) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (2) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (3) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)