niedziela, 23 listopada 2014

Paweł Zych i Witold Vargas, Bestiariusz słowiański, czyli rzecz o skrzatach, wodnikach i rusałkach

Nasi przodkowie mieli wyjątkowo bujną wyobraźnię

Paweł Zych, Witold Vargas, Bestiariusz słowiański, czyli rzecz o skrzatach, wodnikach i rusałkach
seria: Legendarz
wydawnictwo: BOSZ
data wydania: 7 lutego 2012 r.
liczba stron: 208
ISBN: 978-83-7576-221-1
okładka: twarda

Już od dawna chciałam zapoznać się z publikacją zatytułowaną Bestiariusz słowiański, czyli rzecz o skrzatach, wodnikach i rusałkach. Polski folklor od zawsze wydawał mi się bogaty, pełen wiary w rozmaite stworzenia, które mogły pomagać lub też mocno zaszkodzić naszym przodkom. Dlatego też kiedy tylko nadarzyła się okazja (czyt. promocja w księgarni internetowej) zaopatrzyłam się we własny egzemplarz wspomnianej wyżej książki. I muszę Wam powiedzieć jedno: nasi przodkowie mieli wyjątkowo bujną wyobraźnię.

Dobrohoczy (źródło)
Bestiariusz słowiański, czyli rzecz o skrzatach, wodnikach i rusałkach to bogata w ilustracje i ciekawie opisana publikacja, mająca na celu przybliżenie czytelnikom choć trochę świat słowiańskich wierzeń, których korzenie sięgały niejednokrotnie czasu pogańskich. W książce autorzy Paweł Zych i Witold Vargas przedstawili kilkadziesiąt najpopularniejszych sylwetek różnego rodzaju demonów i istot, które uprzykrzały lub umilały życie mieszkańcom Polski przed wieloma wiekami. 

Każdy z opisanych bytów został zilustrowany, by choć trochę przybliżyć jego wygląd. Choć bardzo często bywa tak, że rysunek zajmuje znacznie więcej miejsca niż tekst, to trzeba przyznać, że zostały one wykonane z ogromną starannością, dzięki czemu samo przeglądanie publikacji sprawia ogromną przyjemność.

Bełty (źródło)
Jako że folklor słowiański był niezwykle bogaty i pojawiało się w nim bardzo wiele różnych istot, to niemożliwością byłoby opisać je wszystkie, tym bardziej że pamięć o wielu z nich już dawno wygasła. Dlatego też autorzy zdecydowali się przedstawić czytelnikom publikacji te najbardziej znane, których imię powtarzane jest nawet po dziś dzień. Stąd też w Bestiariuszu słowiańskim przeczytać można o lichu, strzydze, smoku, wąpierzu, rusałce czy południcy. A że niektóre regiony kraju dodatkowo miały swoje własne demony, to również i o nich wspominają twórcy albumu. Dobrohoczy, dziwożony, gnieciuch, ognisty koń, szątopierz – oto kilku przedstawicieli tego przebogatego folkloru.

Obok informacji o pochodzeniu, wyglądzie i charakterze danego stwora spotkać można często kilka zdań związanych na przykład z historycznym odniesieniem do danego zjawiska, jak na przykład obawa przed czarnym kogutem (pod jego postacią pojawiał się kłobuk), którego mieszkańcy całej Europy uważali za symbol zła, czy też o właściwościach kory bzu, pod jego krzewem zamieszkiwały dobre duszki bzionki. Albo o sposobach na uniknięcie wizyty przyłożnika, demona, który sprowadzał na manowce białogłowy. Skutecznym remedium było dla niewiasty okadzenie się przed snem dymem ze suszonego krowiego nawozu. Takie przyjemności.
Diabeł Fugas (źródło)

Choć informacje o niektórych demonach wydają się być stanowczo za krótkie i niewyczerpujące tematu, to trzeba wziąć pod uwagę, że część słowiańskich wierzeń już dawno odeszła w zapomnienie i po prostu nie ma skąd dowiedzieć się więcej. Nasi przodkowie w większości byli niepiśmienni i to, co wiedzieli, w co wierzyli, przekazywali sobie w opowieściach. A z tradycją ustną różnie bywa. 

Bestiariusz słowiański czyta się bardzo szybko, na dobrą sprawę w godzinę ma się lekturę już za sobą. Pozostawia to spory niedosyt, przynajmniej w moim przypadku. Pocieszam się jednak tym, że wydawnictwo BOSZ wydało jeszcze inne, podobne do omawianego, albumy: Duchy polskich miast i zamków, Księga smoków polskich i Legendy zamków karpackich. Nie mogę się już doczekać kolejnych promocji.

19 komentarzy:

  1. Oj, to wygląda na coś prześwietnego mimo krótkich tekstów. Za to grafiki mnie powaliły! Wydaje mi się, że nasze (słowiańskie) dawne wierzenia były niezwykle ciekawe, a "Starą baśń" czytałam niemal z wypiekami na policzkach, więc jak tylko będę miała okazję to sięgnę po recenzowaną przez Ciebie książkę. W ogóle BOSZ ma u mnie plusa za ciekawe tytuły.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Muszę się przyznać, że jeszcze nie miałam okazji przeczytać "Starej baśni"... :(

      Usuń
  2. Ja czytałem coś podobnego, tylko rzecz traktowała o demonach germańskich. Niestety muszę przyznać, że nie byłem w pełni usatysfakcjonowany lekturą ;P Mam teraz uraz do takich zbiorków, ale w sumie jak już będę miał dostęp do Twojego księgozbioru, to może zajrzę... :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zajrzysz, pewnie, że zajrzysz. W końcu zostałam tam uwieczniona na kilku ilustracjach: strzyga, morowa dziewica, baba cmentarna - cząstka urody tych istot i mnie przyozdabia ;P

      Usuń
    2. Morowa dziewica? Haha, no, to mi się podoba :D

      Usuń
  3. Legendy zamków karpackich!!! Muszę zdobyć.
    Ten Bestiariusz mam, stoi przy moim łóżku i często podczytuję przed snem ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja też, podobnie jak pozostałe wymienione :)

      Usuń
  4. Zapomniałam o tym, że chciałam kiedyś kupić ten tom! Dziękuję za przypomnienie, może zdążę jeszcze wysłać list do Mikołaja :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pisz, pisz! Bo Mikołaj koniecznie musi wiedzieć! ;)

      Usuń
  5. Powinno powstawać więcej takich książek. Osobiście uwielbiam czytać i oglądać rysunki przedstawiające różne bestie... Muszę się zakręcić koło tej pozycji :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jeśli tylko wpisuje się w Twoje gusta - to zdecydowanie :)

      Usuń
  6. Przeglądałam kiedyś tę książkę - i fakt, informacje mogą być niewyczerpujące, ale i tak marzę o tej lekturze, słowiańska mitologia to jeden z moich koników i nie wyobrażam sobie, żeby tej publikacji mogło zabraknąć w mojej biblioteczce ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Może jak Marta napisz list do Mikołaja...? :)

      Usuń
  7. Z tej serii posiadam "Księgę smoków polskich" - niesamowite ilustracje, tekstu mało, ale to chyba bardziej album niż zbiór legend z opracowaniem/komentarzem (choć i ten się pojawia). :) Mam nadzieję, że i "Bestiariusz słowiański" kiedyś dostanę (może teraz, w grudniu?). ;)

    OdpowiedzUsuń
  8. przeczytałabym w ramach ciekawostki, folkloru słowiańskiego spotykam dość mało w książkach;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Właśnie, jest go bardzo mało. Osobiście spotkałam się z nim przy okazji Wiedźmina i Starej Słaboniowej i Spiekładuchów.

      Usuń
  9. To naprawdę śliczna i ciekawa książka - oglądając cieszyłam się jak dziecko i takoż wgapiałam się w ilustracje. :) Jedyne czego mi tu brakuje, to dokładniejszy opis, przynajmniej w niektórych przypadkach.

    OdpowiedzUsuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (3) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (2) Jakub Ćwiek (8) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (2) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (5) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (1) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (1) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (2) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (4) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (4) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (1) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (3) Antologia (18) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (28) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (2) Bestiariusz (1) Dark fantasy (9) Dystopia (1) Fantastyka (119) Fantasy (44) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Heroic fantasy (11) High fantasy (11) Historia (1) Horror (37) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (1) Kryminał (39) Kryminał noir (3) Literatura dziecięca (10) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (38) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (3) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (14) Literatura wojenna (11) Literatura współczesna (15) Low fantasy (6) Matematyka (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (33) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (27) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (1) Realizm magiczny (7) Reportaż (4) Romans (4) Saga rodzinna (4) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (3) Thriller (39) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (10) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (23) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (4) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (1) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (1) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Ravn (2) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (1) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (2) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)