piątek, 19 grudnia 2014

Ryszard Ćwirlej, Błyskawiczna wypłata

Milicjanci znowu w akcji

Ryszard Ćwirlej, Błyskawiczna wypłata
seria: Milicjanci z Poznania tom 6
wydawnictwo: Zysk i S-ka
data wydania: 10 listopada 2014 r.
liczba stron: 504
ISBN: 978-83-7785-572-0
okładka: miękka ze skrzydłami

Jednym z powodów, dla których lubię czytać powieści autorstwa Ryszarda Ćwirleja jest to, że w barwny i zabawny sposób potrafi opisać rzeczywistość czasów PRLu, kiedy to naród polski żył głównie dzięki hektolitrom wódki, swojskiej kiełbasie i dobrami kupowanymi za dolary w Peweksie, marząc, by kiedyś i w Polsce zapanował dobrobyt. Ale w okresie stanu wojennego nawet z marzeniami trzeba było uważać. Nie o tym jednak mowa, bo tym razem trio śledczych z poznańskiej milicji ma do rozwiązania jedną z najbardziej zawiłych spraw w swojej karierze.

Czerwiec 1982 roku, Poznań. Zbliża się czas wypłat, w tym między innymi w największej w Poznaniu fabryce, zakładów przemysłowych H. Cegielskiego. Pieniądze tam przewozi milicyjna furgonetka, lecz w trakcie kursu dochodzi do zaskakującego i zuchwałego napadu. W jego wyniku z samochodu zostaje skradziona suma blisko stu milionów złotych oraz ginie dwóch konwojentów, trzeci zaś zostaje ciężko ranny. Mniej więcej w tym samym czasie w odległej o około osiemdziesiąt kilometrów od Poznania Pile zostają znalezione zwłoki emerytowanego funkcjonariusza Służb Bezpieczeństwa. Z pozoru sprawa wygląda na samobójstwo przez powieszenie, lecz teza ta zostaje szybko obalona, bowiem ciało denata nosi ślady wcześniejszego pobicia. Historia komplikuje się tym bardziej, gdy w mieszkaniu zmarłego milicjanci znajdują spore ilości gotówki, złota oraz niedawno wyrobiony paszport. Do wyjaśnienia spraw zostają skierowani porucznik Marcinkowski i jego współpracownicy: podporucznik Brodziak i chorąży Olkiewicz.

Błyskawiczna wypłata to najnowsza powieść Ryszarda Ćwirleja i zarazem szósty tom serii Milicjanci z Poznania. Choć z początku obawiałam się nieco, że peerelowskie realia mogły mi się nieco przejeść – bo i picie wódki ma swoje limity – to bardzo szybko okazało się, że jednak nie, że powieści tego autora mają w sobie ten dziwny magnetyzm, który sprawia, że w sumie można czytać je na okrągło i wcale nie ma się dość. Tym bardziej, że w Błyskawicznej wypłacie dzieje się tak wiele i tak szybko. Przede wszystkim fabuła – z początku czytelnik ma wrażenie, że dostał do ręki dwie odrębne powieści, tyle że osadzone w tym samym okresie czasu. Wątek napadu na furgonetkę z pieniędzmi i rzekomego samobójstwa byłego esbeka wydają się całkowicie ze sobą niepowiązane, ale po prostu wie się, że te dwie sprawy musi coś łączyć i z pewną dozą determinacji odbiorca zagłębia się w lekturę, by odkryć wspólny mianownik. A że historia jest złożona, to wcale nie jest to takie łatwe, co tylko na nowo roznieca ciekawość. Czytelnik wraz ze śledczymi analizuje i odrzuca kolejne pojawiające się tezy. A tych pojawia się całkiem sporo, tym bardziej, że już na wczesnym etapie siły milicjantów z wydziału dochodzeniowo-śledczego zostają podzielone: Brodziak odnawia kontakty z młodości i próbuje się dowiedzieć kto mógłby pokusić się o kradzież stu milionów złotych, zaś Olkiewicz zostaje wysłany do Piły, by przyjrzeć się sprawie zamordowanego pracownika Służb Bezpieczeństwa. I to właśnie ci dwaj bohaterowie są wysunięci na pierwszy plan powieści. Ci, którzy czytali poprzednie powieści Ćwirleja znają już ich charaktery i wiedzą jak zachowują się w pracy, jaki mają stosunek do spraw służbowych. Nowi czytelnicy zaś poznają w jaki sposób poszczególne postacie wypełniają swoje obowiązki służbowe – młody Brodziak i jego poczucie obowiązku oraz stary Olkiewicz, który jak ognia unika większego wysiłku, aczkolwiek nie można przy tym powiedzieć, że jest złym funkcjonariuszem. Ot, po prostu lubi wypić – też na służbie – ale bardzo często owa ciągota i jowialność sprawiają, że w znacznej mierze pomaga rozwiązać śledztwo, często całkowicie nie zdając sobie z tego sprawy. Inną silną stroną powieści są postacie drugoplanowe. Wszystkie narysowane z charakterem, po prostu „żyjące”. Mają swoje miejsce w historii, nie są tylko jej tłem.

Błyskawiczna wypłata, podobnie jak wcześniejsze powieści z serii, przybliżają czytelnikom czasy PRLu, dziś znane z filmów Barei i opowieści starszych pokoleń. Jak wspomniałam wcześniej, obawiałam się, że ów społeczno-historyczny kontekst mógł mi się nieco „przejeść”, bo i minionych absurdów ma się kiedyś dość. Jednakże Ćwirlej pisze o tamtych czasach w taki sposób, że nie ma się uczucia wtórności, niby wiemy, jak to wszystko wyglądało, ale jednocześnie możemy o tym czytać z przyjemnością, uśmiechając się nawet w tych szczególnych momentach z pewną dozą ulgi, że nas już to nie dotyczy. Wieczne kolejki za wszystkim, puste sklepowe półki, powiew Zachodu w peweksowskich sklepach i niepewna aura stanu wojennego – niekiedy aż trudno uwierzyć, że ludzie potrafili wtedy normalnie funkcjonować. Dodatkowo autor osadza akcje swoich powieści w okolicach istotnych dla Polaków wydarzeń, w najnowszej książce jest to zajęcie przez polską drużynę piłki nożnej trzeciego miejsca na mundialu w Hiszpanii w 1982 roku. Dodaje to historii sporą dawkę autentyzmu, bo na pewno część z rozmów, które toczą bohaterowie powieści – początkowa niewiara w kadrę przez niedowierzanie w zwycięstwo – miała miejsce naprawdę.

Podobnie jak w poprzednich częściach w Błyskawicznej wypłacie czuć specyficzny czarny humor autora, ale jest w niej zarazem więcej głębszych emocji. Więcej smutku, żalu i rozmyślań. Nie jest to lekki kryminał, który czyta się z lekkim uśmiechem na ustach. Pod tym względem autor poszedł o krok dalej i zintensyfikował emocje, które będą towarzyszyć czytelnikowi w trakcie lektury. Zaznaczę przy tym, że nie jest to książka w depresyjnym, ciężkim wydźwięku – jest ona po prostu inna od wcześniejszych powieści z serii Milicjanci z Poznania, aczkolwiek uszczypliwy humor i sarkastyczne przedstawianie ówczesnej rzeczywistości pozostało, więc jest dobrze.

Każdą część wspomnianej serii czytało mi się dobrze i szybko, nie inaczej jest z Błyskawiczną wypłatą. Akcja jest wartka, język cięty i pełen aluzji, a wódka mocna. Książkę polecam wszystkim czytelnikom lubiącym powieści kryminalne, przy których od czasu do czasu można się uśmiechnąć i powspominać lub zagłębić się w to, jak wyglądało życie w PRLu. Osobiście mam nadzieję, że milicjanci z Poznania jeszcze kiedyś powrócą, nie tylko po to, by się napić, ale i rozwiązać kolejną kryminalną zagadkę.

Cykl Milicjanci z Poznania:

Dziękuję!

8 komentarzy:

  1. I Ćwirleja też żadnej książki nie znam... Oj, źle ze mną...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zawsze istnieje szansa na poprawę ;)

      Usuń
  2. Czyli jeżeli dobrze rozumiem podeszłaś do tej powieści z ogromnym dystansem i taką samą ilością wódki? :D Zaskakuje mnie jedynie to, że zdołałaś napisać tak długą i konkretną recenzję ;P
    Co do całego cyklu, to nie miałbym pretensji jeśli poczytałabyś mi na dobranoc :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Gdybym w ogóle piła wódkę, i to w takich ilościach jak Ci tam, to odwiedzić mógłbyś mnie jedynie na cmentarzu :P
      Co do czytania przed snem, to umówmy się, że jeśli uda Ci się przeczytać mi do poduszki całe "To" - i przeżyjesz - to poświęcę tych kilkanaście wieczorów na Milicjantów z Poznania :P

      Usuń
    2. Ale masz świadomość, że to zajmie co najmniej 2 lata :D Wytrzymasz tyle ze mną? :D

      Usuń
  3. Uwielbiam wszelkie książki, które dotykają tematu PRL-u, więc to tytuł dla mnie :)

    OdpowiedzUsuń
  4. Domyślam się, że PRL był bardzo "barwny" w pewnych aspektach, które autor nie omieszkał zawrzeć w swej serii, ale przyznam, że kompletnie nie mam chęci zagłębiać się w ten miniony czas... Nawet jeśli to aktualnie tylko powieść, a już nie rzeczywistość :)

    OdpowiedzUsuń
  5. No tak, Ty przeczytałaś już książkę, a ja póki co muszę się zadowolić kubkiem z namalowanym na niej okładką "Błyskawicznej wypłaty". Mam do nadrobienia wcześniejsze tomy i wyjątkowo chciałabym się trzymać właściwiej kolejności czytania.

    OdpowiedzUsuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrius Tapinas (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Posehn (2) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gerry Duggan (2) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) Grzegorz Wielgus (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Hervé Ghesquière (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (3) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (3) Jakub Ćwiek (9) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (2) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) María Dueñas (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (6) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (2) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (2) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (3) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (5) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tomasz Żaglewski (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (5) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (2) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (4) Antologia (19) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (29) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (4) Bestiariusz (1) Dark fantasy (9) Dystopia (1) Fantastyka (126) Fantasy (49) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Heroic fantasy (11) High fantasy (11) Historia (1) Horror (37) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (3) Kryminał (40) Kryminał noir (4) Literatura dziecięca (11) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (40) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (4) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (15) Literatura wojenna (12) Literatura współczesna (15) Low fantasy (8) Matematyka (1) Monografia (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (34) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (29) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (2) Realizm magiczny (7) Reportaż (5) Romans (4) Saga rodzinna (5) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (4) Thriller (40) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (11) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (24) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Deadpool (2) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (5) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grimm City (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (2) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (3) Marvel Now! (2) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Mundus (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (3) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Ravn (3) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (2) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (2) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)