piątek, 8 stycznia 2016

Marie Heaney, Za dziewiątą falą. Księga legend irlandzkich

Muzyka dni minionych

Marie Heaney, Za dziewiątą falą. Księga legend irlandzkich
tytuł oryginalny: Over Nine Waves. A Book of Irish Legends
przekład: Mieczysław Godyń
wydawnictwo: Znak
data wydania: 3 marca 2014 r.
liczba stron: 288
ISBN: 978-83-240-2166-6
okładka: miękka

Zanim przeczytałam książkę dziennikarki Marie Heaney, o irlandzkiej mitologii wiedziałam stosunkowo niewiele. Kojarzyłam imię Cuchulainna oraz jego legendarne czyny, ale nie potrafiłam nawet go wymówić. Wiedziałam o świętym Patryku i świętej Brygidzie. I w sumie na tym kończył się mój stan wiedzy. Dzięki lekturze publikacji Za dziewiątą falą. Księga legend irlandzkich, sytuacja ta zmieniła się na lepsze.

Literatura staroirlandzka zasadniczo dzieli się na cztery okresy: mitologiczny, ulsterski, feniański i historyczny, znany również pod nazwą Epoki Królów. Legendy zawierające się w pierwszym cyklu są najstarsze, przez co najgorzej zachowane. Opowiadają dzieje Tuatha Dé Danaan, półboskiego plemienia zamieszkującego Irlandię do momentu aż zostali wygnani przez praprzodków dzisiejszych mieszkańców Zielonej Wyspy. Najważniejszym bohaterem okresu mitologicznego jest Lugh o Długiej Ręce. Z kolei okres ulsterski chronologicznie umiejscowiony jest na początku ery chrześcijaństwa, na prowincjach Ulster i Connacht. Skupia się na bohaterskich czynach Rycerzy Czerwonej Gałęzi, wśród których niewątpliwy prym wiódł Cuchulainn. Trzecim cykl, nazywany feniańskim, rozgrywa się w okolicach III wieku naszej ery na terenach Leinsteru i Munsteru. Opowiada o życiu i czynach Fiannaów, legendarnej grupy wojowników pod wodzą Finna Mac Cumhailla.

W swojej publikacji Marie Heaney przybliża czytelnikom bardziej znane opowieści i legendy pierwszych trzech epok, które jej zdaniem najlepiej przybliżą czytelnikom zróżnicowany irlandzki folklor. Autorka pominęła cykl historyczny, przedstawiający w głównej mierze sylwetki władców Irlandii. Zamiast niego zdecydowała się opowiedzieć historie trojga świętych patronujących Zielonej Wyspie: świętego Patryka, świętej Brygidy i świętego Columcille’a.

Co tu dużo pisać – irlandzkie podania i legendy są po prostu piękne. Niezwykle barwne, szczegółowe, gdzie obok świat bohaterów przemierzają istoty z sidhe: elfy i mitologiczni bohaterowie. Herosi są waleczni, lojalni, a zarazem butni i nieustępliwi. Jeśli trzeba, to w pojedynkę pokonają całą armię i będą samotnie bronić swojej ojczyzny przez wiele miesięcy. Bogowie często przechadzają się przez ludzkie osiedla, a także są targani zwykłymi ludzkimi namiętnościami. Kobiety nakładają geis na wybranków swojego serca, co niejednokrotnie skutkuje ich śmiercią, a nie wieczną miłością. Zaś magia i trwające wiele setek lat klątwy są czymś naturalnym. Nie da się ukryć, opowieści zawarte w Za dziewiątą falą są po prostu wspaniałe.

Jedną z największych zalet publikacji jest zamieszczony na końcu indeks z wymową irlandzkich imion i nazw. Jest on niezwykle przydatny podczas lektury książki. Dzięki niemu nie trzeba wymyślać własnej wymowy poszczególnych wyrazów. Wypisane słowa zostały rozbite na sylaby z zaznaczeniem akcentu, więc od teraz wiem, że na przykład imię Cuchulainn czyta się ku-hul-in, a niesławnej Deirdre: der-dru (z ledwo słyszalnym „u”).

Drugą zaletą jest bibliografia, wykaz źródeł, z których autorka korzystała przy pracy nad Za dziewiątą falą. Spis bibliograficzny jest ułożony według kolejności omawianych podań, dzięki czemu czytelnik może w razie czego sięgnąć do oryginałów i zobaczyć jak duże są różnice pomiędzy poszczególnymi wersjami danej legendy.

Za dziewiątą falą. Księga legend irlandzkich to książka, którą czyta się z ogromną przyjemnością, choć widzę ją raczej w rękach osób zainteresowanych szeroko pojętą mitologią oraz folklorem. Pozostałym czytelnikom raczej nie przypadłaby do gustu.


Publikacja przeczytana w ramach akcji Pomóż Wiedźmie przeczytać książkę.

14 komentarzy:

  1. O, coś dla mnie :D Szukałam tego typu książki nie dalej, jak kilka dni temu :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Nie znam w ogóle legend irlandzkich, chętnie po nie sięgnę.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mam nadzieję, że książka się spodoba.

      Usuń
  3. Zgadzam się, cudowne opracowanie, a Twoje wydanie chyba ładniejsze od mojego (szara okładka) ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tylko dlatego, że jest odrobinę nowsza ;)

      Usuń
  4. Ileż to już razy widziałam w Znaku ten tytuł! Te okładkę! I ciągle to: jeszcze nie teraz, przy następnym zakupach itd.;) Chyba mnie wystarczająco "kopnęłaś", bym tym razem jednak się szybciej decydowała.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Teraz obowiązkowo musi się znaleźć w koszyku "przy następnych zakupach" ;)

      Usuń
  5. Lubię legendy, więc pewnie się skuszę :)

    OdpowiedzUsuń
  6. TO ja tak krótko i na temat - CHCĘ!!!

    OdpowiedzUsuń
  7. Legendy irlandzkie? BIERE! O kurcze, bardzo chcę tę książkę, baaaaardzo!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Często jest na promocji na księgarni Znaku, warto tam zaglądać :)

      Usuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrius Tapinas (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Ben H. Winters (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Posehn (2) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Cinda Williams Chima (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gerry Duggan (2) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) Grzegorz Wielgus (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Hervé Ghesquière (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (4) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (3) Jakub Ćwiek (9) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (3) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) María Dueñas (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (6) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (2) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (2) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (3) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (5) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tomasz Żaglewski (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (5) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (2) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (4) Antologia (20) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (29) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (4) Bestiariusz (1) Dark fantasy (9) Dystopia (1) Fantastyka (128) Fantasy (50) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Gore (1) Heroic fantasy (11) High fantasy (12) Historia (1) Horror (38) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (3) Kryminał (42) Kryminał noir (4) Literatura dziecięca (11) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (40) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (4) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (15) Literatura wojenna (12) Literatura współczesna (15) Low fantasy (8) Matematyka (1) Monografia (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (34) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (29) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (2) Realizm magiczny (7) Reportaż (5) Romans (4) Saga rodzinna (5) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (5) Thriller (40) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (11) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (24) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Deadpool (2) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (5) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grimm City (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (2) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (3) Marvel Now! (2) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Mundus (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (3) Ostatni policjant (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Radykalni (1) Ravn (3) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Starcie królestw (1) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (2) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (3) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)