piątek, 1 lipca 2016

Erik Larson, Tragedia "Lusitanii"

Morze tajemnic

Erik Larson, Tragedia „Lusitanii”
tytuł oryginalny: Dead Wake
przekład: Monika Wyrwas-Wiśniewska
wydawnictwo: Sonia Draga
data wydania: 30 marca 2016 r.
liczba stron: 480
ISBN: 978-83-7999-574-5
okładka: twarda

Zdarza się, że niektóre książki z literatury faktu wciągają czytelnika o wiele mocniej niż zwykłe powieści. Tak było w przypadku, gdy wzięłam się za lekturę Tragedii „Lusitanii”, transatlantyckiego parowca, który w trakcie I wojny światowej został storpedowany przez niemiecki okręt podwodny u wybrzeży Anglii. Zginęło wtedy ponad 1000 osób.

RMS „Lusitania” był w swoim czasie najszybszym, największym i szalenie luksusowym statkiem transatlantyckim należącym do linii Curanda. Potrafił rozwinąć prędkość 25 węzłów, dzięki czemu podróż przez Atlantyk była w miarę szybka. Kursował nawet w okresie I wojny światowej, kiedy to Niemcy położyli duży nacisk na wojnę na morzu. Jednakże jako statek pasażerski „Lusitania” była bezpieczna, a przynajmniej tak się wydawało, do czasu. Okręt został zatopiony u wybrzeży Wielkiej Brytanii 7 maja 1915 roku.
Spośród 1959 pasażerów i załogi „Lusitanii” przeżyły tylko 764 osoby; łącznie zginęło 1195 osób. Z 33 niemowląt przebywających na pokładzie przeżyło tylko sześcioro. Ciał ponad 600 pasażerów nigdy nie odnaleziono.
W Tragedii „Lusitanii” autor szczegółowo opisuje wydarzenia, które miały miejsce owego feralnego dnia 7 maja 1915 roku. Co ważne, nie skupia się tylko na nich, lecz zarysowuje szerokie tło historyczno-polityczne, skupiając się na zdarzeniach, które w dużej mierze przyczyniły się do jednej z największych morskich tragedii. Zanim więc czytelnik przeczyta o samym zatopieniu i zatonięciu „Lusitanii”, zapozna się z początkiem I wojny światowej, o tym jak na samym jej początku ani Niemcy, ani Wielka Brytania nie pojmowały znaczenia okrętów podwodnych oraz tego, że już wkrótce całkowicie odmienią losy konflikt. Dużo miejsca poświęcono też początkowej neutralności Stanów Zjednoczonych, która stopniowo przechodziła w nastawienie prowojenne wraz z doniesieniami o storpedowaniach kolejnych statków płynących pod banderami państw neutralnych, na pokładach których często podróżowali obywatele amerykańscy. Szalę goryczy przechyliło zatopienie „Lusitanii”.

Wydarzenia przedstawione w publikacji przebiegają dwutorowo. W poszczególnych rozdziałach czytelnik towarzyszy pasażerom „Lusitanii” w ich rejsie i poznaje jak w owych czasach wyglądała podróż przez Atlantyk. Sporo uwagi skierował przy tym na postać kapitana „Lusitanii”, Turnera, opisując zarówno jego ścieżkę kariery, ale też cechy charakteru, które odegrają później ważną rolę w dniu tragedii, a także późniejszych wydarzeniach. W następnych rozdziałach czytelnik przenosi się na pokład U-boota i zapoznaje ze specyfiką życia na okrętach podwodnych i sposobie ich walki. Najwięcej miejsca poświęcono oczywiście dowódcy U-20, Waltherowi Schwiegerowi, który żądny sławy i pochwał, wydał rozkaz storpedowania „Lusitanii”.

Korzystając z bogatych i różnorodnych źródeł autor przedstawił czytelnikom nie tylko owe tragiczne wydarzenia, ale też wszystko to, co miało miejsce później. Prezentuje teorie, które miały na celu wyjaśnienie drugiego wybuchu pod pokładem. Schwieger utrzymywał, że wystrzelił w kierunku statku tylko jedną torpedę, zaś ocalali z katastrofy zgodnie utrzymują wersję, że doszło do dwóch wybuchów. Co spowodowało drugi? Nigdy nie wydano jednoznacznej opinii pod tym względem. Ważny jest również aspekt polityczny, dotyczący konkretnie pracy służb wywiadowych Wielkiej Brytanii, w tym przede wszystkim Pokoju 40, który zebrał wiele istotnych informacji na temat planów zatopienia „Lusitanii”. Informacji, których nie wykorzystano by zapobiec tragedii. Nie bez winy był też armator, Curand Line, który wymuszając na kapitanach wprowadzenie oszczędności w postaci zakazu płynięcia z pełną prędkością, by zmniejszyć zużycie węgla...

Tragedię „Lusitanii” czyta się naprawdę dobrze i – o dziwo – szybko. Zdarzają się drobne wtrącenia ze słownictwem morskim, technicznym czy wojskowym, lecz nie są one skomplikowane i ich wyjaśnienie w żaden sposób nie komplikuje lektury. Ilość przypisów i bogata bibliografia podana na końcu książki robią wrażenie i pozwalają dociekliwym czytelnikom na samodzielne zagłębienie się w historii. Lecz i bez tego, Tragedia „Lusitanii” to wstrząsająca lektura, która nikogo nie pozostawi obojętnym, zapewniam.
http://www.empik.com
Za możliwość uczestniczenia w ostatnim rejsie „Lusitanii”
serdecznie dziękuję sklepowi internetowemu Empik!


6 komentarzy:

  1. Bardzo chętnie pogłębię swoją znajomość tematu. Poza tym zatonięcie "Lusitanii" to jedna z tych historii, która ogromnie mnie porusza, więc tym bardziej jest to lektura dla mnie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Powiem Ci, że porusza bardzo i to z naprawdę różnych powodów. Nie tylko w kwestii, że tyle osób zginęło, ale też z powodu błędów ze strony brytyjskiej marynarki wojennej...

      Usuń
  2. Przyniosłam ją sobie z biblioteki, mam nadzieję, że spełni moje oczekiwania:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Życzę udanej lektury w takim razie i czekam na Twoją opinię :)

      Usuń
  3. Ja to właśnie też chcę ją przeczytać, bo mi się wydaje, że dla Brytyjczyków zatonięcie tego statku było szalenie na rękę. Ale żeby tak w ciemno głupot nie pisać, to z wielką chęcią się zapoznam z tą książką - czekałem właśnie na Twoją opinię, bo widziałem, że czytasz (tak, podglądam Cię :D).

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Oj, bardzo na rękę, baaardzo... Ta kwestia zresztą została poruszona w książce :)

      Usuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (3) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (2) Jakub Ćwiek (8) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (2) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (5) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (1) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (1) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (2) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (4) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (4) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (1) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (3) Antologia (18) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (28) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (2) Bestiariusz (1) Dark fantasy (9) Dystopia (1) Fantastyka (119) Fantasy (44) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Heroic fantasy (11) High fantasy (11) Historia (1) Horror (37) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (1) Kryminał (39) Kryminał noir (3) Literatura dziecięca (10) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (38) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (3) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (14) Literatura wojenna (11) Literatura współczesna (15) Low fantasy (6) Matematyka (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (33) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (27) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (1) Realizm magiczny (7) Reportaż (4) Romans (4) Saga rodzinna (4) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (3) Thriller (39) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (10) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (23) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (4) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (1) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (1) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Ravn (2) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (1) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (2) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)