wtorek, 10 marca 2015

Peter Ackroyd, Śmierć króla Artura

Raz na zawsze król

Peter Ackroyd, Śmierć króla Artura
tytuł oryginalny: The Death of King Arthur

przekład: Dorota Guttfeld
wydawnictwo: Zysk i S-ka
data wydania: 27 października 2014 r.
liczba stron: 465
ISBN: 978-83-7785-172-2
okładka: miękka ze skrzydłami

Każdy z nas zna choć fragmenty legendy arturiańskiej. O magicznym mieczu Excaliburze, o miłości Tristana i Izoldy czy zakazanym uczuciu między królową Ginewrą a sir Lancelotem z Jeziora. Motywy te, oraz inne przewijające się w pieśniach o królu Arturze, wielokrotnie pojawiają się zarówno w literaturze, jak i kinematografii. Jakby na to nie popatrzeć, jest to temat wdzięczny i nieśmiertelny, tak jak nieśmiertelna jest legenda o Rycerzach Okrągłego Stołu. W niniejszej recenzji przedstawię Wam książkę Śmierć króla Artura autorstwa Petera Ackroyda, która jest uwspółcześnioną wersją dzieła Thomasa Mallory’ego.

Śmierć króla Artura Petera Ackroyda jest skróconą i uwspółcześnioną wersją staroangielskiego poematu Le Morte d’Arthur. Pochodzi on z XV wieku i obecnie jest najbardziej znaną wersją legendy arturiańskiej. Nie zawiera jednak wszystkich wątków, które można spotkać w innych wariantach opowieści o królu Arturze. Mallory po prostu połączył najważniejsze mity, najczęściej spotykane w anglojęzycznej literaturze. Dzieło to w oryginalne jest monumentalne, liczy ponad 21 ksiąg, zaś większość tekstu stanowią rozwlekłe opisy walk oraz liczne powtórzenia, które dla współczesnego czytelnika byłyby drogą przez mękę. I w tym właśnie miejscu wkracza Ackroyd.

Autor Śmierci króla Artura przedstawia czytelnikowi uwspółcześnioną pod kątem językowym wersję jednego z najsłynniejszych romansów rycerskich, nadając mu przejrzystość, dzięki czemu łatwiej jest oddać się lekturze. Usunął powtórzenia i bardzo skrócił sceny batalistyczne, które kończą się tu najczęściej prostym ścięciem głowy tudzież wymianą kilku ciosów. Przyznam, że w tym względzie oczekiwałam czegoś więcej, żywszego obraz z pola bitwy, a nie sprowadzenia walki do prostego „i jednym cięciem pozbawił ją głowy”. Jako że Ackroyd opierał się na dziele Mallory’ego, to nie mogę mieć do niego jakichkolwiek pretensji dotyczących najczęstszego sposobu uśmiercania przeciwników, ale mógł nadać temu trochę polotu. Sądzę, że w oryginale fragmenty te były bardziej spektakularne i ciekawsze.

Jako że Ackroyd usuwając powtórzenia i skracając wspomniane wyżej sceny batalistyczne, to i samo dzieło doznało sporego odchudzenia. Stąd też krótkie rozdziały bez opisów miejsca czy okoliczności. Akcja Śmierci króla Artura biegnie od jednego zdarzenia do drugiego. Od pojedynku o honor białogłowy do leczenia ran u pustelnika. Od turnieju rycerskiego do przygody w zaczarowanym lesie. Nie powiem, tempo jest szybkie, ale brak szerszego przedstawienia wydarzeń z czasem zaczyna nudzić. Pojedynek, przygoda, romans, znowu pojedynek, turniej i tak w koło. Co więcej czasami natknąć się można na brak konsekwencji i chronologii zdarzeń. Przy tym wszystkim należy jednak pamiętać, że to nie jest wina Ackroyda, tylko tego, że tak kiedyś pisano romanse rycerskie. Trzeba mieć to cały czas na uwadze, biorąc do ręki niniejszą książkę.

Fabuła Śmierci króla Artura skoncentrowana jest na najważniejszych postaciach i wydarzeniach z arturiańskiej mitologii. Czytelnik pozna dzieje króla Artura, Merlina. Przeczyta o uczuciu łączącym dwie najpopularniejsze pary kochanków: Lancelota i Ginewrę oraz Tristana i Izoldę. Pozna legendę o poszukiwaniu Świętego Graala. Dowie się też co było przyczyną tytułowej śmierci króla Artura. Pod tym względem jest to lektura ciekawa i pouczająca, dająca nieco satysfakcji, wynikającej z uzupełniania wiedzy. I myślę, że należy rozpatrywać ją pod tym właśnie kątem – jako przybliżenie legendy o królu Arturze i Rycerzach Okrągłego Stołu. Na pewno nie jest to publikacja „epicka i pełna życia”, jak to głosi blurb na tylnej okładce. Niemniej jednak na pewno sięgną po nią osoby interesujące się wspomnianą wyżej tematyką. Innych czytelników lektura może odstraszyć już po kilku stronach brakiem polotu i ciężkością. Plusem polskiego wydania książki jest umieszczone na końcu dobrze opracowane posłowie, wyjaśniające poszczególne podrozdziały oraz ich zawiłości, dotyczące szczególnie miejsc i postaci.

Podsumowując, Śmierć króla Artura to pozycja przede wszystkim dla osób pasjonujących się legendą arturiańską, którym nie będzie przeszkadzać ciężki język i ogromna prostota fabuły. Myślę, że ta grupa znajdzie w niej to, czego szuka, swojego Graala.

Dziękuję!

18 komentarzy:

  1. Mój król Artur i Merlin. Bardzo poważnie rozważam zakup tej pozycji lub pożyczenie :) Szkoda tylko, że moja, nie doszła do mnie...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pamiętaj, jak coś, mogę Ci ją wysłać :)

      Usuń
  2. Ciekawa publikacja, coś innego na tle współczesnych powieści.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Innego tak, ale na pewno nie dla wszystkich ze względu na styl.

      Usuń
  3. Ludzie tak ładnie piszą.
    Jakoś nie wyobrażam sobie książki opowiadającej o legendach arturiańskich bez pasjonujących i rozwiniętych scen walk.
    http://www.youtube.com/watch?v=Xwr-7nkTuX4

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ale "Faceci w rajtuzach" to o Robin Hoodzie ;)

      Usuń
    2. Wiem, ale Robin jest fajny i też jest z wysp. Także jakby nie patrzeć, utwór jest w odpowiednich klimatach :D

      Usuń
  4. Kiedyś fascynowała mnie historia o Królu Arturze. Obecnie jednak nie mam ochoty na tę książkę. Może kiedyś.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Skoro tak, to może i kiedyś przyjdzie czas na prozę Ackroyda :)

      Usuń
  5. Nie jestem fanką legend arturiańskich, więc obawiam się, że ta książka strasznie by mnie wymęczyła. Chwała pisarzowi za to, że podjął się uwspółcześnienia historii, ale jednak ja nie podejmę się przeczytania.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Jeśli nie jest w Twoich klimatach, to raczej faktycznie mogłabyś się namęczyć przy jej lekturze, a przecież nie o to chodzi :)

      Usuń
  6. Tematyka ciekawa. Z chęcią bym przeczytała, choć trochę odstrasza mnie ciężki styl o którym wspomniałaś.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Czasami nie można mieć wszystkiego :)

      Usuń
  7. Sama nie wiem. Ten ciężki język i prostota jednak mnie odstraszają.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W bibliotekach można znaleźć inne opracowania mitu o królu Arturze, więc w razie czego, gdybyś chciała je poznać, powinnaś coś dla siebie znaleźć :)

      Usuń
  8. Niby intryguje, ale ten ciężki język jakoś mnie zniechęca.

    OdpowiedzUsuń
  9. To może być ciekawa lektura - będę ją miała na uwadze :)

    OdpowiedzUsuń
  10. Z jednej strony trochę mnie kusi, żeby po nią sięgnąć, a z drugiej boję się, że może być ciężko :)

    OdpowiedzUsuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (2) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (2) Jakub Ćwiek (8) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (2) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (2) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (5) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (1) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (1) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (1) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (4) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (4) Witold Vargas (1) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (3) Antologia (17) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (28) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (1) Bestiariusz (1) Dark fantasy (8) Dystopia (1) Fantastyka (115) Fantasy (41) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Heroic fantasy (11) High fantasy (11) Historia (1) Horror (37) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (1) Kryminał (39) Kryminał noir (3) Literatura dziecięca (9) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (38) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (3) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (4) Literatura popularnonaukowa (14) Literatura wojenna (11) Literatura współczesna (15) Low fantasy (5) Matematyka (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (33) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (27) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (1) Realizm magiczny (7) Reportaż (4) Romans (4) Saga rodzinna (4) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (2) Thriller (39) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (10) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (23) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (4) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (1) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (1) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Ravn (2) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (1) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojny alchemiczne (1) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)