Øystein Stene, Wyspa zombie

O zombie z innej perspektywy

Øystein Stene, Wyspa zombie
tytuł oryginalny: Zombie Nation
przekład: Milena Skoczko
wydawnictwo: Zysk i S-ka
data wydania: 13 lipca 2015 r.
liczba stron: 328
ISBN: 978-83-7785-555-3
okładka: miękka ze skrzydłami

Od kilku lat trwa boom na powieści z zombie w tle. Do wzrostu popularności tego tematu przyczyniły się w dużej mierze filmy i seriale, które rozpowszechniły go wśród wielbicieli szeroko pojętego horroru. Jako że wspomnianych wyżej form przekazu, w których pojawia się odwołanie do żywych trupów, jest wiele, mogłoby się wydawać, że wszystko już było. Tak się jednak składa, że norweskiemu pisarzowi Øysteinowi Stene udało się wprowadzić powiew świeżości do książki o zombie. W jaki sposób tego dokonał i jak mu to wyszło? O tym przeczytacie poniżej.

Labofnia. Tajemnicza wyspa na środku Atlantyku. Nie wie o niej nikt z wyjątkiem kilkunastu osób, przywódców najważniejszych światowych mocarstw. Powodem utajnienia istnienia wyspy są jej mieszkańcy. Ich cera ma niezdrowy szary lub niebieskawy kolor, ruchy są ociężałe, a wzrok pusty. Serca wyspiarzy biją bardzo powoli, a oddychanie nie jest czynnością konieczną do „życia”. Pewnego dnia na Labofnii pojawia się nowy mieszkaniec, któremu władze nadają imię i nazwisko: Johannes van der Linden. Nie wie, kim jest i w jaki sposób pojawił się na wyspie. Powoli uczy się funkcjonować w tym niezwykłym społeczeństwie, lecz bardzo szybko do jego świadomości dociera fakt, że coś jest nie tak i z Labofnią dzieje się coś złego. Johannes zostaje wciągnięty w działania, które mogą zmienić bieg wydarzeń na całym świecie.

Wyspa zombie to czwarta w dorobku literackim powieść Øysteina Stene, norweskiego pisarza, literaturoznawcy, reżysera, rysownika i scenarzysty, lecz pierwsza, która ukazała się na polskim rynku wydawniczym. Przez długi czas zastanawiałam się, jak zakwalifikować tę historię. Koncentruje się ona na zombie, lecz w żaden sposób nie jest to horror w stylu The Walking Dead. Nie ma w nim też postapokaliptycznej wizji, jak na przykład w Apokalipsie Z. Jestem skłonna stwierdzić, że to w jakiejś części powieść psychologiczna, a dlaczego – wyjaśnię w późniejszych akapitach.

Głównym bohaterem powieści jest Johannes van der Linden, który w niewyjaśnionych okolicznościach nagle pojawia się na wyspie. Dodatkowo dezorientuje go sztywność rąk i nóg oraz brak koordynacji ruchowej. Otrzymuje schronienie oraz powoli uczy się żyć w nowym środowisku. Mężczyzna zostaje przydzielony do pracy w archiwum, gdzie natrafia na dokumenty dotyczące przeszłości wyspy. Jego zdolności analityczne zostają docenione przez władze Labofnii, które werbują go do wykonania pewnego zadania.

Johannes van der Linden nie jest szczególnie intrygującą postacią, lecz zdecydowanie wyróżnia się na tle innych osób pojawiających się na kartach powieści. Można odnieść wrażenie, że protagonista jako jedyny ma osobowość i charakter. Owszem, bohaterowie Wyspy zombie są głównie żywymi trupami, lecz – widząc świat oczami Johannesa i śledząc jego tok rozumowania – można by się spodziewać, że w historii pojawi się choć kilka innych ciekawych jednostek. Tak się jednak nie dzieje, postaci w tle niewiele wnoszą, nie interesują czytelnika na tyle, by zaczął się on zastanawiać, jak wyglądało ich wcześniejsze życie.

Akcja w dużej mierze rozgrywa się na Labofnii, by dopiero pod koniec powieści przenieść się poza jej granice. Ograniczona przestrzeń nie jest w tym przypadku wadą, bowiem dzięki temu można poznać specyfikę wyspy oraz jej mieszkańców, a także zagłębiać się w historię tego miejsca, która wraz z kolejnymi rozdziałami jest przedstawiana coraz bardziej szczegółowo. Łączy się to z alternatywną rzeczywistością, w jakiej rozgrywa się fabuła Wyspy zombie. Najwięcej informacji na jej temat zostało zawartych w „częściach kronikarskich”, które poprzedzają każdy rozdział. Objaśnienia powoli klarują obraz Labofnii oraz jej statusu, a także opisują kontakty ludzi z mieszkańcami wyspy od jej odkrycia do współczesności.

Największą zaletą powieści jest oryginalne podejście autora do samych zombie. Ukazał je nie jako bezmyślne, krwiożercze stworzenia, lecz jako jednostki myślące, muszące wielu rzeczy uczyć się na nowo. Jak mówić, poruszać się, koordynować swoje ruchy – po prostu: jak żyć. Wraz z rozwojem psychofizycznym u poszczególnych labofnijczyków zaczynają krystalizować się myśli dotyczące ich pochodzenia oraz przeszłości, a także emocje. Ciekawe są te fragmenty, w których pokazano próby odwzorowania przez zombie ludzkiej mimiki oraz zrozumienia jej. Coś, co dla człowieka jest normalnym odruchem, dla mieszkańców wyspy stanowi całą gamę niedostrzegalnych napięć mięśni i ruchów gałek ocznych. Dlatego też o Wyspie zombie myślę poniekąd jako o powieści psychologicznej, ze względu na relacjonowanie wewnętrznych rozterek głównego bohatera, analizę zachowania jego samego i otoczenia, w którym przebywa oraz próbę zrozumienia sytuacji, w jakiej się znalazł.

Krwawe fragmenty można zliczyć na palcach jednej ręki, w Wyspie zombie więcej jest wspomnianego rozmyślania niż typowej akcji, dlatego recenzowana pozycja nie spodoba się wszystkim fanom tematyki zombie. Pytania o sens bycia człowiekiem i szeroko pojęty humanitaryzm zajmują w powieści więcej miejsca niż porywająca intryga. Niemniej nowe spojrzenie na oklepaną już tematykę wprowadza powiew świeżości i zaciekawia. Warto sięgnąć po tę książkę, by spojrzeć na żywe trupy z zupełnie innej perspektywy. Może akurat przypadnie Wam do gustu.

 Za możliwość zapoznania się z historią tajemniczej Labofnii

serdecznie dziękuję portalowi eFantasyka.pl!