Robert Foryś, Każdy musi płacić

W sieci intryg

Robert Foryś, Każdy musi płacić
wydawnictwo: Fabryka Słów
data wydania: 5 lipca 2013 r.
liczba stron: 460
ISBN:978-83-7574-890-1

Biorąc do ręki książkę, którą zamierzam przeczytać, pierwszą czynnością, jaką wykonuję, jest zapoznanie się z treścią okładki. Blurb pozwala mi na przybliżenie fabuły powieści, zaś krótkie, kilkuzdaniowe recenzje krytyków bądź znawców tematu delikatnie podpowiadają czego mogę się spodziewać. W przypadku najnowszej książki Roberta Forysia zatytułowanej Każdy musi płacić spotkałam się z intrygującym napisem głoszącym, że jest to „polska odpowiedź na Grę o tron”. Jako że dzieło Martina już znam, to ciekawiło mnie na ile owo dumnie brzmiące hasło okaże się prawdziwe. Teraz, będąc już po lekturze, powiem Wam jedno: występują podobieństwa w prowadzeniu fabuły obu historii, lecz, na szczęście, książki Forysia w żadnym razie nie można nazwać kopią Gry o tron. Dzięki temu Każdy musi płacić okazuje się naprawdę wartościową i dobrze napisaną powieścią.

Wszyscy chcą tego samego, przyjemnych półprawd, bezpiecznych niedopowiedzeń i słodkich kłamstw.

Alternatywna wizja średniowiecznej Europy. Justycjariusz Tankrid z Krom przybywa do Wyrburga, aby znaleźć i osądzić sprawcę okrutnych zbrodni na młodych dziewczętach. Na dworze zastaje swoją dawną miłość, Arminę Value, obecnie czcigodną matkę wstawienniczkę, której zadaniem jest służyć hrabinie Wyrburga radą i uczynkiem. W tym samym czasie do stolicy cesarstwa, po trzech latach niewoli, wraca nieślubny syn władcy Henryka Jareńskiego, Heinz, prosząc o zbrojną pomoc dla zakonu braci sanitariuszy, gdzie służy. Kilkanaście stron dalej czytelnik dowiaduje się o istnieniu niejakiej Mai, nowicjuszki w klasztorze w Liedelsn, przygotowującym dziewczęta obdarzone darem Oczekiwanej Matki do roli wstawienniczek. Życie zakonne daje się młodej kobiecie mocno we znaki, tym bardziej że jest szykanowana przez starszą stażem siostrę zakonną. Do tego dodajmy „odwieczną” walkę o władzę między episkopem a cesarzem, krucjaty mające na celu szerzenie Wiary i tworzącą się grupę zbuntowanej ludności wiejskiej, która chce przejąć rządy. W taki oto świat wprowadza odbiorców autor powieści Każdy musi płacić.

Foryś zaserwował swoim czytelnikom przemyślaną, dobrze napisaną, wielowątkową fabułę. Szybkość akcji i mnogość opisów nie pozwalają się nudzić, a dzięki barwnym, mocno zarysowanym postaciom, zarówno pierwszo-, jak i drugoplanowym, możliwym staje się poznanie ludzkich zachowań. A że wspomnianych postaci jest bardzo dużo, to, mimo wszystko, przy czytaniu trzeba się skupić, by się nie pogubić w późniejszym przebiegu akcji.

Choć przyznam, że niektórzy mogą, tak jak ja na początku, napotkać nieco problemów z ustaleniem „w głowie” ogólnego chociażby zarysu fabuły oraz tego kto, z kim i dlaczego. Autor zdecydował się bowiem na ryzykowny krok polegający na wrzuceniu czytelnika od razu na głęboką wodę, bez zastosowania jakiegokolwiek wprowadzenia do akcji, jednakże już po kilkudziesięciu kartkach sytuacja zaczyna się klarować i lektura powieści przeradza się w prawdziwą przyjemność. Przyznam jednak, że brakowało mi map i słowniczków z podstawową terminologią, która na pewno ułatwiłaby poruszanie się w wykreowanym przez pisarza świecie. A przy okazji byłby to miły wizualnie dodatek dla czytelnika.

Dużym plusem dla mnie okazał się język, którym Foryś posługiwał się przy tworzeniu swojego dzieła. Pasujący do klimatu powieści, lecz przy tym łatwy do zrozumienia dla osób niemających wcześniej styczności z podobną literaturą. Nie uświadczycie co prawda parady barwnych, lecz zarazem kreatywnych, wulgaryzmów, czego – o dziwo – w przypadku tej lektury mi brakowało. Mimo to cała reszta trzyma poziom i dobrze buduje atmosferę quasi-średniowiecznej europejskiej rzeczywistości.

Wrócę jeszcze na moment do fabuły: urywa się ona w dość gorącym, pełnym napięcia, momencie, w którym praktycznie żadnego z wątków nie zamknięto, a wręcz podsycono je nowymi faktami i wydarzeniami. Z takim właśnie niedosytem zostawia Foryś czytelników powieści Każdy musi płacić oraz z nadzieją, że kiedyś będzie kontynuował rozpoczęte dzieło. Bo jest ono naprawdę dobre i choć chwyt marketingowy polegający na przyrównaniu go do Gry o tron miał za zadanie – i pewnie doskonale się z tego wywiązał – przyciągnąć do książki jak największą ilość odbiorców, to po raz kolejny zaapeluję o to, by najnowszej historii Forysia wcale do niej nie porównywać. Bo choć występują elementy wspólne dla obu dzieł, to powieść Każdy musi płacić okazała się być zupełnie inna i dobrze napisana. Ciekawa, z wciągającą fabułą i wyrazistymi bohaterami, osadzona w alternatywnej wizji średniowiecznej Europy. Jest to książka, po którą naprawdę warto sięgnąć.

Za udostępnienie egzemplarza recenzenckiego
dziękuję portalowi eFantastyka.pl oraz Wydawnictwu Fabryka Słów