Steven Johnson, Małe wielkie odkrycia

Potrzeba matką wynalazku

Steven Johnson, Małe wielkie odkrycia. Najważniejsze wynalazki, które odmieniły świat
tytuł oryginalny: How We Got To Now. Six Innovations That Made The Modern World
przekład: Bartosz Czartoryski
wydawnictwo: Sine Qua Non
data wydania: 2 grudnia 2015 r.
liczba stron: 288
ISBN: 978-83-7924-462-1
okładka: broszurowa ze skrzydłami

Czy kiedykolwiek zastanawialiście się w jaki sposób niektóre wynalazki wpłynęły na otaczający nas świat? Co sprawia, że naukowcy wykorzystują rozwiązania naukowe właściwe dla różnych dziedzin? O tym i kilku innych aspektach napisał Steven Johnson w publikacji Małe wielkie odkrycia.

Książka została podzielona na sześć działów: szkło, zimno, dźwięk, czystość, czas oraz światło. Autor pokazuje w niej w jaki sposób w umysłach uczonych – a także przeciętnych obywateli o wielkiej wyobraźni – rodziły się idee, które zmieniły znany im świat. Nie są to jednak suche fakty, podane w gęstym naukowym sosie, lecz lekkie i przyjemne opowieści, uzupełnione o dużą ilość ciekawostek i anegdot, dotyczących nie tylko genezy idei, ale też ich twórców. Wielu z nich było bowiem uważanych za szaleńców, którzy uparli się, by udowodnić światu coś, co sobie ubzdurali. W rewelacyjny sposób zostało to opisane w dziale Zimno, kiedy to Frederic Tudor, zwany później „Lodowym Królem” był przez wiele lat traktowany jako niespełna rozumu, gdy podjął się realizacji szalonego pomysłu, jakim był w połowie XIX wieku transport lodu z Nowej Anglii do gorących rejonów świata. Coś, co z początku wydawało się całkowicie nietrafionym pomysłem, zmieniło się nie tylko w intratny interes, ale i przyczyniło się do zasiedlenia terenów dotychczas nieprzyjaznych dla człowieka. W jaki sposób? O tym można dowiedzieć się z lektury Małych wielkich odkryć.

Autor w swojej książce dowodzi, że wiele wynalazków wypłynęło na siebie nawzajem, choć nie było to tak oczywiste. Jak na przykład: wynalezienie przez Gutenberga prasy przyczyniło się do odkrycia, że znakomita część społeczeństwa cierpi na dalekowzroczność, co z kolei spowodowało, że w miastach zaczęły pojawiać się kolejne zakłady optyczne oferujące ludziom pierwsze okulary do czytania. Podobnych zależności między ideami i nowinkami technicznymi kryje się w annałach wiele, wiele więcej, choć nie wszystkie są tak oczywiste. Historia przejścia od jednej idei do drugiej niejednokrotnie była zdumiewająca. Czy wydzielina spod czaszki kaszalota może mieć coś wspólnego z lampą błyskową? Okazuje się, że tak.

Steven Johnson w swojej publikacji płynnie przechodzi od jednego odkrycia do drugiego, pokazując przy tym jak poszczególne idee ze sobą współdziałają oraz jak ewoluowały w czasie. Mimo iż działów jest tylko sześć, to zawierają w sobie bardzo dużo informacji. Wiedzieliście, że w połowie XIX wieku Chicago zostało podniesione o około dwa metry? Dlaczego? W jaki sposób? Wiąże się z tym naprawdę ciekawa historia, która w Małych wielkich odkryciach została przekazana bardzo szczegółowo. 

Małe wielkie odkrycia zostały napisane przyjemnym, lekkim językiem, w którym odnajdzie się zarówno młody, jak i dorosły czytelnik. Liczne anegdoty sprawiają, że historia opisywanego wynalazków znacznie łatwiej wpada do głowy. Istotną zaletą książki są rozliczne ilustracje i rysunki, przedstawiające zarówno sylwetki odkrywców, jak i towarzyszące im idee. Ryciny i zdjęcia są wyraźne, szczegółowe i bardzo dobrze dobrane do omawianego w danym momencie tematu.

Podsumowując: Małe wielkie odkrycia to książka, z którą naprawdę warto się zapoznać. Polecam!

Za możliwość zaglądnięcia za kulisy powstania niezwykłych wynalazków

serdecznie dziękuję Wydawnictwu Sine Qua Non!