niedziela, 22 grudnia 2013

Parinoush Saniee, Księga przeznaczenia


Walcząc o swoje miejsce na ziemi

Parinoush Saniee, Księga przeznaczenia
tytuł oryginału: Sahme man
tytuł angielski: The Book of Fate
przekład: Monika Popławska
wydawnictwo: Sonia Draga
data wydania: 13 listopada 2013 r.
liczba stron: 480
ISBN: 978-83-7508-725-3
okładka: twarda

Mówi się, że na tematy polityczne i religijne powinno się unikać dyskusji w większym towarzystwie. Nic tak bowiem nie generuje sporów w nieważne jak bardzo dobranym gronie jak te dwa powyżej wymienione zagadnienia. Co innego w przypadku książki, która może poruszać wiele różnych tematów, mniej lub bardziej kontrowersyjnych czy ważnych. Bowiem jeśli komuś się nie spodoba problematyka dzieła, zawsze może je odłożyć i sięgnąć po inną książkę, bliższą jego światopoglądowi. Jeśli o mnie chodzi, to jestem otwarta na różne tematy i poglądy. Nie dzielę problemów na mniej lub bardziej kontrowersyjne, unikając przy tym jakiejś szczególnej dziedziny. Czytam to, co mi się podoba, a bardzo często wśród tych książek znaleźć można od czasu do czasu powieści o religii czy polityce. Jedną z takich książek, traktującą dokładnie o tych dwu, wyżej wymienionych tematach, jest właśnie przeczytana przeze mnie kilka dni temu powieść Parinoush Saniee, Księga przeznaczenia.
Często się zastanawiam, jaki mam wpływ na moje życie. Czy kiedykolwiek moje przeznaczenie było tylko moje? Czy zawsze byłam jedynie elementem przeznaczenia mężczyzn, którzy stawali na mojej drodze i w jakiś sposób poświęcali mnie na ołtarzu swoich przekonań i celów życiowych? (...) Kim byłam? (...) Ile razy stawiano mnie na piedestale, aby po chwili zepchnąć mnie na bruk? Na żadne z tych rzeczy nie zasłużyłam. (...) Mam wrażenie, że nigdy nie istniałam, nigdy nie miałam do niczego prawa. Czy kiedykolwiek żyłam jedynie dla siebie samej? Czy kiedykolwiek pracowałam tylko dla siebie? Czy kiedykolwiek miałam szansę podejmować własne decyzje? Czy ktoś zapytał mnie, czego pragnę?
Iran, lata 50. XX wieku. Szesnastoletnia Masuma wychowuje się w konserwatywnej, islamskiej rodzinie. Choć jej matka od dawna mówi o jak najszybszej potrzebie wydania dziewczyny za mąż, by zajęła się w końcu czymś pożytecznym, a nie tylko tkwiła z głową w książkach. Według matki dziewczyny nauka do niczego jej się nie przyda w życiu, wszak jej przeznaczeniem będzie rodzenie i wychowanie dzieci oraz bezwzględne posłuszeństwo wobec męża. Bardziej przydałby się jej kurs krawiectwa niż świadectwo ukończenia szkoły średniej. Tego samego zdania co matka, są bracia Masumy. Jedynie ojciec pozwala spełniać dziewczynie jej życiowe marzenie, to dzięki niemu i jego ostatecznej decyzji może kontynuować naukę. Jednakże świat Masumy, wszystkie możliwości, jakie przed sobą miała, przepadają w momencie, gdy jeden z jej braci, Ali, przyłapuje ją na rozmowie z obcym mężczyzną. W tym momencie od dziewczyny odwracają się wszyscy, włącznie z ukochanym ojcem. Dziewczyna zostaje pobita niemalże na śmierć, zaś w tym samym czasie jej rodzina decyduje się na wydanie jej jak najszybciej za mąż, by ratować nadszarpnięty honor.

Tak zaczyna się niezwykła i poruszająca historia Masumy, dziewczyny, której jedynym grzechem była miłość od pierwszego wejrzenia.
Żyliśmy z poczuciem zwycięstwa i rozkoszowaliśmy się każdą chwilą nowo zdobytej wolności. (...) Jednak tyrania, w której przyszło nam żyć, nie pozwoliła nam w odpowiedni sposób korzystać z wolności. Nie wiedzieliśmy, jak dyskutować, nie byliśmy przyzwyczajeni do wysłuchiwania osób prezentujących inny punkt widzenia, nie potrafiliśmy zaakceptować odmiennych poglądów ani opinii. W rezultacie raj na ziemi po rewolucji nie trwał nawet miesiąc i skończył się dużo wcześniej niż przypuszczaliśmy.
Wbrew pozorom powieść Księga przeznaczenia nie jest romansem. Choć historia uczucia Masumy i Saiida towarzyszy od praktycznie samego początku lektury, to stanowi ono tylko wstęp do tematyki poważniejszej i momentami bardzo bolesnej.

Lata młodości i wczesnej dorosłości dziewczyny przypadają na okres, kiedy w Iranie wrzało. Wojna domowa, powstanie i obalenie rządów szacha, przewroty systemowe, wstępowanie szybki upadek coraz to nowszych ugrupowań politycznych, wyniszczająca wojna iracko-irańska... A w środku tych wydarzeń zwykli ludzie, którzy nie potrafili przyzwyczaić się do coraz to nowych zmian, które ostatecznie przecież rzutowały na ich życie codzienne. Masumę w szczególny sposób dotyka panująca w Iranie sytuacja polityczna, bowiem rodzice wydali ją za mąż w pośpiechu, niezbyt interesując się kim jest pan młody. Z czasem okazało się, że Hamid, mąż Masumy, wyraża poglądy komunistyczne. Sam w sobie nie był złym człowiekiem, darzył swoją żonę niespotykanym szacunkiem i dawał jej swobodę wyboru, podejmowania decyzji, co dla żyjącej w konserwatywnej, islamskiej rodzinie Masumy było czymś niespotykanym i niepojętym. Jednakże poglądy polityczne i społeczne Hamida sprawiły, że jego rodzina w szczególny sposób była narażona na niebezpieczeństwo ze strony terroru szacha, kierującego SAVAKiem, irańską tajną policją polityczną.
– Zamknij się. Niech Bóg ukarze cię błonicą. Różnica polega na tym, że jesteś dziewczyną! – Matka wybuchnęła płaczem, wyciągnęła ręce ku niebu i zawołała: – Boże, ratuj mnie! Do kogo mogę się zwrócić o pomoc? Dziewczyno, mam nadzieję, że będziesz cierpiała. Mam nadzieję, że rozerwą cię na kawałki.
Drugim, równie istotnym tematem w Księdze przeznaczenia jest religia. Parinoush Saniee ukazała islam jako religię mężczyzn, która przekreśla rolę kobiety jako pełnowartościowego człowieka, wraz z jego wolnościami i prawami. Najlepiej widać to w przypadku starszych braci Masumy, którzy, na dobrą sprawę, traktowali ją gorzej niż psa, przez co od samego początku nie darzyłam ich sympatią. Żadnego z nich i to się nie zmieniło do końca lektury.
Choć o islamie jako religii i zbiorze reguł społeczno-kulturalnych wiem naprawdę niewiele, to wiem, że nawet tradycyjni muzułmanie, szanujący swoją wiarę, nie postępują w tak... niecywilizowany sposób, nie myślą tak prymitywnie, jak bracia Masumy. Zresztą, nie tylko oni żyją z wypaczonym poglądem na islam. Matka Masumy wydaje się być równie zacofana w swoim myśleniu, akceptując wszystkie słowa i czyny swoich synów.

Księga przeznaczenia jest historią wzruszającą i dającą do myślenia. Postać Masumy, młodej dziewczyny, a z kolejnymi rozdziałami kobiety, która żyjąc w islamskim kraju, gdzie religia przeniknęła przez wszystkie aspekty życia rodzinnego, społecznego i politycznego, musi sama radzić sobie z problemami życia codziennego. Jej wiecznie nieobecny mąż, żyjący swoimi wielkimi ideami, nieświadomie ściąga na nią całą masę kłopotów, z którymi kobieta musi poradzić sobie sama. Na rodzinę bowiem nie ma co liczyć, a nawet nie chce korzystać z ich pomocy, pamiętając doznane od nich krzywdy.

Ponadto powieść Parinoush Saniee to tocząca się w tle historia współczesnego Iranu, jego drogi od tyranii do proklamowania Republiki Islamskiej. Dzieje bolesne i krwawe, które odcisnęły piętno na życiu obywateli Iranu.
Gdy tylko podnosiły się głosy w obronie politycznych więźniów, znajdowałam się na pierwszej linii, a po obu moich bokach piątki chłopców machały niczym dwie małe flagi. Kłębiło się we mnie uczucie bólu, złości i przygnębienia. Krzyczałam więc: „Uwolnić więźniów politycznych!”. Do oczu napływały mi łzy, ale serce stawało się lżejsze. Gdy patrzałam na tłumy maszerujące wokół, ogarniało mnie podekscytowanie. Chciałam wziąć każdego z tych ludzi w ramiona i go ucałować. Chyba po raz pierwszy, ale i po raz ostatni, poczułam coś takiego w stosunku do moich rodaków. Miałam wrażenie, że są moimi dziećmi, moim ojcem, moją matką, braćmi i siostrami.
Księga przeznaczenia została napisana przyjemnym, żywym językiem. Postaci pojawiające się na stronach książki są wielowymiarowe, budzą uczucia: sympatii, współczucia, złości, nawet nienawiści. Jednak... zakończenie powieści mnie zasmuciło. Powiem szczerze: liczyłam na... happy end. Na coś, co sprawi, że moje pozytywne życzenia, które w trakcie lektury kierowałam w stronę Masumy, się ziszczą. Bo na to zasłużyła, na szczęśliwe chwile. Po tym wszystkim, co wycierpiała.
Ale los bywa okrutny i czasami uderza ze strony, której naprawdę się go nie spodziewało.

Powieść pani Parinoush Saniee polecam absolutnie wszystkim, bez wyjątków czy szczególnych zastrzeżeń.


www.soniadraga.pl
Za możliwość przeczytania powieści serdecznie dziękuję
Agnieszce z Wydawnictwa Sonia Draga

6 komentarzy:

  1. Od pewnego czasu roglądam się własnie za takimi książkami !

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Skoro tak, to myślę, że "Księga przeznaczenia" powinna Ci się spodobać :)

      Usuń
  2. Uwielbiam takie książki, bo oprócz tego, że są wspaniałą lekturą, to otwierają też horyzonty, pozwalają poznać inne kultury, religie i dają do myślenia:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nawet bardzo dają do myślenia :) Przynajmniej tak było w przypadku "Księgi przeznaczenia" :)

      Usuń
  3. Lubię takie książki, można się z nich wiele dowiedzieć na temat tradycji muzułmańskiej i ich religii. Mam dużą wiedzę na ten temat i nawet nikt z nas sobie nie wyobraża, co przeżywają te biedne uciśnione kobiety, które są tak bardzo ograniczane przez religię, która niszczy również mężczyzn. A to wszystko wina... tradycji, której nikt w tych krajach nie umie przezwyciężyć, niestety...

    OdpowiedzUsuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Agnieszka Hałas (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrius Tapinas (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Ben H. Winters (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Posehn (2) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Cinda Williams Chima (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gerry Duggan (2) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) Grzegorz Wielgus (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Hervé Ghesquière (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (4) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.L. Bourne (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (3) Jakub Ćwiek (10) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katarzyna Berenika Miszczuk (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (3) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) María Dueñas (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (3) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (6) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (2) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (2) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (3) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (5) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tomasz Żaglewski (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (5) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (2) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (4) Antologia (21) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (29) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (4) Bestiariusz (1) Dark fantasy (10) Dystopia (1) Fantastyka (130) Fantasy (51) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Gore (1) Heroic fantasy (11) High fantasy (12) Historia (1) Horror (39) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (3) Kryminał (43) Kryminał noir (4) Literatura dziecięca (11) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (42) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (4) Literatura militarystyczna (4) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (15) Literatura wojenna (12) Literatura współczesna (15) Low fantasy (8) Matematyka (1) Monografia (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (23) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (34) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (30) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (2) Realizm magiczny (7) Reportaż (5) Romans (4) Saga rodzinna (5) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (5) Thriller (40) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (11) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (24) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Armagedon dzień po dniu (1) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Deadpool (2) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (5) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grimm City (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (2) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (3) Marvel Now! (2) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Mundus (2) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (3) Ostatni policjant (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Radykalni (1) Ravn (3) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Starcie królestw (1) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (2) Teatr węży (1) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (3) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)