czwartek, 31 października 2013

Wywiad z Joanną Łańcucką

Źródło: oficynka.pl
Joanna Łańcucka – urodzona w Skierniewicach, wychowana w małej wsi na wschodzie Polski. Z zawodu plastyczka realizująca się głównie w malarstwie olejnym. Z lubością zajmuje się czytaniem, pisaniem oraz haftem artystycznym. Obecnie mieszka i tworzy w Krakowie. Zadebiutowała powieścią Stara Słaboniowa i Spiekładuchy.

Wiedźma: Zacznijmy od zasadniczego pytania: skąd pomysł na powieść Stara Słaboniowa i Spiekładuchy? I ten tytuł, Spiekładuchy. Muszę przyznać, że jest bardzo intrygujący i przyciąga uwagę.
Joanna Łańcucka: Pomysł zrodził się chyba z tęsknoty za wsią. Od wielu lat mieszkam w mieście, a gdy odwiedzam rodzinne strony widzę, że tej wsi, którą pamiętam z dzieciństwa, już właściwie nie ma. Chciałam zatrzymać w tej książce zapachy i widoki, które mnie otaczały, gdy byłam mała. Chciałam przypomnieć o ludziach, z którymi miałam wtedy kontakt, a którzy tak niewiele mają wspólnego z dzisiejszym światem, chociaż akcja mojej książki rozpoczyna się zaledwie 35 lat temu. Tak wiele się zmieniło w tak krótkim czasie, a ja miałam okazję poznać jeszcze ten świat bez internetu, komputera czy nawet telefonu stacjonarnego, o komórkowym już nie mówiąc.

Oczywiście wieś to nie tylko piękno natury i zapach świeżo udojonego mleka. O tych ciemniejszych stronach wiejskiego życia również należy pamiętać, więc i o nich napisałam w książce.
Wątek fantastyczny wydał mi się naturalną składową Starej Słaboniowej..., ponieważ co jak nie polska wieś wydaje się najlepszym terenem, po którym mogłyby buszować słowiańskie duchy i demony. Pomyślałam, że skoro w polskiej literaturze ten wątek pojawia się tak rzadko, to ja mogę wypełnić tę niszę.

A Spiekładuchy to wynik pewnej akustycznej pomyłki. Ciągle mi te spiekładuchy krążyły po głowie, kiedy pisałam książkę i byłam przekonana, że w oryginale, czyli w Weselu Wyspiańskiego, występowały one właśnie w takiej formie. Ale okazało się, że u Wyspiańskiego były to zwykłe  "z piekła duchy". Po konsultacji z mężem, który jet moim pierwszym czytelnikiem, stwierdziłam, że pozostawię te trochę dziwaczne "spiekładuchy". I okazało się, że po wydaniu książki wielu czytelników przyciągnął właśnie ten tytuł, po którym nie do końca wiadomo czego się spodziewać.

W.: Jak można przeczytać na tylnej okładce książki, wychowała się Pani w małej wsi we wschodniej Polsce. Czy w jakiś sposób wpłynęło to na Pani debiutancką powieść?
J.Ł.: Jak już wynikło trochę z mojej odpowiedzi na pierwsze pytanie – oczywiście tak. Dzieciństwo to bardzo ważny okres w życiu każdego człowieka – naznacza na wiele sposobów i powraca wielokrotnie w dorosłym życiu. Na mnie chyba największy wpływ miał kontakt z naturą i do tej pory – mimo że mieszkam w mieście – staram się jak najczęściej spędzać czas w lesie, na łące czy nad wodą. Dlatego też w książce znajduje się tyle opisów przyrody i zwykłych wiejskich czynności, nierozerwalnie związanych z rytmem wyznaczanym przez pory roku.

W.: Główna bohaterka, Teofila Słaboniowa, kobieta stara, zmęczona życiem, lecz, mimo upływu lat, bystrym okiem patrząca na świat i walcząca ze złem. Media zasypują swoich odbiorców bohaterami młodymi, pięknymi, a przy tym bogato doświadczonymi. Czy uczynienie ze Starej Słaboniowej głównej bohaterki powieści jest swego rodzaju buntem wobec temu wszechobecnemu trendowi?
J.Ł.: Dobre pytanie. Tak – mój wybór bohaterki był przekorny. O ile można tu mówić o jakimś wyborze – to Słaboniowa mnie wybrała i przydreptała do mnie wsparta na swojej leszczynowej lasce.
Ale faktycznie ten dzisiejszy terror bycia pięknym, szczupłym i wiecznie młodym trochę mnie przytłacza i irytuje. Młodość to według mnie nie gładkie ciało, na którym teraz wszyscy się skupiają, ale stan umysłu. Można być starym i doświadczonym, a jednocześnie wewnętrznie młodym, aktywnym intelektualnie i wciąż ciekawym świata. Ale jakoś tak się ostatnio dzieje, że my młodzi izolujemy się od starszych, nie słuchamy ich, lekceważymy, wykluczamy. Myślę, że ze szkodą nie tylko dla nich, ale też dla nas samych.

W.: Stara Słaboniowa i Spiekładuchy zachwyciła mnie językiem, tą wiejską gwarą, która powoli zamiera i słychać ją coraz rzadziej. Ma Pani jakieś wspomnienia z nią związane?
J.Ł.: Wychowałam się wśród ludzi, którzy mówili bardzo podobnie. Mówię „podobnie”, bo oczywiście nie mam złudzeń, że jest to raczej zapis mojej pamięci, a nie dokładne oddanie rzeczywistości. Mam nadzieję, że udało mi się uchwycić chociaż część tej melodii, rytmu, który ma wschodnia mowa, jej lakoniczność, konkretność w codziennym życiu, a jednocześnie pewną rozwlekłość i brak pośpiechu – taki rodzaj wschodniej flegmy, z tymi wszystkimi pauzami, przeciągnięciami, patrzeniem w niebo. No, oczywiście nie wszystko z tego udało mi się oddać na piśmie, ale starałam się.

W.: Strony Pani debiutanckiej książki zamieszkuje pokaźna populacja bestii i potworów ze słowiańskich wierzeń. Interesuje się Pani tematyką folkloru słowiańskiego?
J.Ł.: Pewną wiedzę na temat kultury słowiańskiej wyniosłam z domu i książek, ale nie, nigdy nie byłam jakąś słowianofilką. Na potrzeby książki zainteresowałam się mitologią słowiańską o tyle, żeby stworzyć sobie bazę do budowy kolejnych rozdziałów. Postaci fantastyczne stały się dla mnie wyjściową do stworzenia moich wersji Południcy, Strzygonia czy Kauka, którym starałam się nadać jakieś charakterystyczne rysy, niekoniecznie przypisane im przez naszych przodków. Ale ich podstawowe cechy oraz sposoby na ukrócenie ich szkodliwej dla człowieka działalności oparłam na wiedzy z książek i internetu.

W.: Pytanie na koniec: czy Stara Słaboniowa jeszcze kiedyś powróci?
J.Ł.: Do niedawna myślałam, że powróci i to nawet całkiem szybko. Ale moją głowę zaczynają zaprzątać nowe pomysły na zupełnie inne historie i być może Słaboniowa będzie musiała poczekać na kontynuację.


Recenzję powieści Stara Słaboniowa i Spiekładuchy znajdziecie tutaj.

Wywiad został pierwotnie przeprowadzony dla portalu eFantastyka.pl.

4 komentarze:

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrius Tapinas (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Ben H. Winters (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Posehn (2) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Cinda Williams Chima (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gerry Duggan (2) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) Grzegorz Wielgus (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Hervé Ghesquière (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (3) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (3) Jakub Ćwiek (9) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Leigh Bardugo (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (3) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) María Dueñas (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (6) Nela (1) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (2) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (2) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (3) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (5) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tomasz Żaglewski (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (5) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (2) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (4) Antologia (20) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (29) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (4) Bestiariusz (1) Dark fantasy (9) Dystopia (1) Fantastyka (127) Fantasy (50) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Gore (1) Heroic fantasy (11) High fantasy (12) Historia (1) Horror (38) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (3) Kryminał (42) Kryminał noir (4) Literatura dziecięca (11) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (40) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (4) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (15) Literatura wojenna (12) Literatura współczesna (15) Low fantasy (8) Matematyka (1) Monografia (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (34) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (29) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (2) Realizm magiczny (7) Reportaż (5) Romans (4) Saga rodzinna (5) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (4) Thriller (40) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (11) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (24) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Deadpool (2) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (5) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grimm City (2) Grisza (1) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (2) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (3) Marvel Now! (2) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Mundus (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (3) Ostatni policjant (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Radykalni (1) Ravn (3) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Starcie królestw (1) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (2) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (2) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)