środa, 8 kwietnia 2015

Bill Browder, Czerwony alert

Taka jest współczesna Rosja

Bill Browder, Czerwony Alert
tytuł oryginału: Red Notice
przekład: Radosław Madejski
wydawnictwo: Sonia Draga
data wydania: 4 lutego 2015 r.
liczba stron: 432
ISBN: 978-83-7999-166-2
okładka: broszurowa ze skrzydłami

Od dłuższego czasu w mediach pojawia się temat Rosji i jej zachowania na arenie międzynarodowej. Aneksja Krymu, walki na wschodzie Ukrainy, brak wolności politycznej i coraz to nowsze, bulwersujące zagrywki Putina. Zaszłości z czasów radzieckich widać tam na każdym kroku. Dajcie mi człowieka, a paragraf się znajdzie – te słowa doskonale oddają atmosferę książki Billa Browdera, bowiem to on był tym człowiekiem, na którego szukano haka.

Czerwony alert to historia oparta na prawdziwych wydarzeniach. Przedstawia ona życie oraz karierę Billa Browdera, założyciela i dyrektora generalnego funduszu inwestycyjnego Hermitage Capital Management, który działał na terenie Rosji. Nie jest to jednak książka sucha i nudna, jak być może sobie to w tej chwili wyobrażacie. Lee Child, autor serii powieści o Jacku Reacherze, napisał o niej, że „tę książkę czyta się jak najlepszy thriller, ale to sama prawda”. Nigdy nie zdarzyło mi się zgodzić z takimi rekomendacjami. Aż do teraz. Czerwony alert to mocna, wciągająca i zarazem tragiczna historia o poświęceniu i walce o sprawiedliwość.
Warto nadmienić, że prawa jednostki nie cieszą się w Rosji zbytnim poważaniem. Ludzi poświęca się dla kraju, wykorzystuje w charakterze żywych tarcz, kart przetargowych albo zwykłego mięsa armatniego. Każdego można było się pozbyć, jeśli zachodziła taka konieczność. Słynna wypowiedź Stalina trafiała w samo sedno: „Nie ma człowieka, nie ma problemu”.
Bill Browder pochodzi z rodziny inteligenckiej. Jego dziadek był pierwszym w historii Stanów Zjednoczonych komunistycznym kandydatem na prezydenta. Rodzice i rodzeństwo to wybitni intelektualiści, którzy poświęcili swoje życie nauce. Jedynie Bill marzył o czymś całkowicie innym i wbrew rodzinnej tradycji postanowił, że zostanie kapitalistą. W pierwszych rozdziałach książki opisuje swoją drogę przez rozmaite szkoły biznesu i staże w agencjach doradztwa biznesowego. Lecz im bardziej Browder poznawał tą ścieżkę kariery, tym częściej dochodził do wniosku, że to nie jest to, czym chce się w życiu zajmować. Marzył bowiem o otwierających się rynkach Europy Zachodniej. Był to początek lat dziewięćdziesiątych XX wieku. Tak się złożyło, że swoje pierwsze doświadczenie biznesowe zdobył w Polsce, kiedy to doradzał w restrukturyzacji sanockiego Autosanu. I to właśnie tam, w fabryce autobusów, znalazł swoje powołanie – „tym, co tak naprawdę chciałem robić, było inwestowanie w prywatyzujące się spółki Europy Wschodniej”. I stąd, z polskiego Autosanu, jego droga skierowała się do Rosji...
Zdobywanie informacji w Rosji przypominało błądzenie w labiryncie. Odpowiedzi na pytania nasuwały kolejne zagadki, a tropy prowadziły donikąd. Nic nie było oczywiste ani konkretne. Po siedemdziesięciu latach zaszczepionej przez KGB paranoi Rosjanie z pieczołowitością chronili swoje informacje. Nawet niewinne pytanie o zdrowie mogło zostać odebrane jako próba wykradzenia tajemnicy państwowej, toteż zdawałem sobie sprawę, że uzyskanie danych na temat kondycji spółki może okazać się jeszcze trudniejsze.
Jak już wspomniałam Czerwony alert nie jest suchą publikacją pełną danych ekonomicznych czy strategii ekonomicznych. Owszem, jest o nich mowa w książce, ale zostały one przedstawione w bardzo prostej, acz precyzyjnej formie, co pomaga zrozumieć zawiłości rynku inwestycyjnego. Lecz tak na dobrą sprawę stanowią wprowadzenie do ciemnej strony rosyjskiego biznesu: matactw, kradzieży, gróźb i wojen z oligarchami, którzy po upadku komunizmu przejęli około 90% krajowej gospodarki. Browder nie opisuje tylko swoich sukcesów w biznesie, dojścia do światowej czołówki w branży inwestycyjnej, lecz wspomina o swoich upadkach – niejednokrotnie niezwykle bolesnych – i kryzysach, które na początku XXI wieku dotknęły świat. Co najważniejsze, nie pisze o tym jak typowy finansista, tylko zwyczajny człowiek, który od życia dostał niejeden kopniak. Czuć emocje bijące z jego wypowiedzi, co najlepiej widać w drugiej części książki, dotyczącej śmierci jego prawnika, Siergieja Magnitskiego.

Browder pokazuje Rosję taką, jaka jest naprawdę. Państwo, gdzie przekręty finansowe na ogromną skalę dokonywane są za cichym przyzwoleniem najwyższych władz. To między innymi sprawiło, że praktycznie z dnia na dzień Browder stał się persona non grata w Rosji. Odkrywał coraz to nowsze matactwa i zaczynał mówić o nich coraz głośniej, dzięki czemu sprawą zaczęły interesować się zagraniczne media. W rezultacie tego Browderowi zakazano wjazdu do Rosji, a jego firma, Hermitage Capital Management była wielokrotnie przeszukiwana w celu pozyskania poszlak, które miałyby skompromitować biznesmena oraz zalegalizować przejęcie jego firmy. Choć walka z rosyjskimi władzami z góry skazana jest na niepowodzenie, to podjął się jej Siergiej Magnitski, prawnik Browdera. W trakcie swojej pracy odkrył przekręt finansowy opiewający na kwotę kilkuset milionów dolarów. Jako że Siergiej był Rosjaninem wierzącym w sprawiedliwość, prawdziwym patriotą, to odmawiał wielokrotnym namowom swojego szefa, by opuścił Rosję, bowiem jego śledztwo zaczynało przyciągać uwagę władz. Pod kilkoma fałszywymi zarzutami Magnitski został aresztowany. Tak zaczęła się gehenna człowieka, który walczył o sprawiedliwość. Zakończyła ją jego śmierć w listopadzie 2009 roku. Pociągnęło to za sobą lawinę wydarzeń na ogólnoświatową skalę.

Ta właśnie część książki jest najbardziej emocjonująca. Walka z rosyjskim systemem sprawiedliwości na wszystkich możliwych frontach. Sama postawa Magnitskiego jest niezwykła i odważna. To, co przeszedł ten mężczyzna w kolejnych aresztach i więzieniach jest nie do pomyślenia, lecz mimo tego wszystkiego nie poddał się i trwał przy swoim. Jego szef starał się ze wszystkich sił, by mu pomóc, wyciągnąć go stamtąd i zwrócić uwagę światowej opinii publicznej na jego katorgę. Lecz z Putinem nie wygrasz... Jestem pełna podziwu zarówno dla Siergieja, jak i Billa, że otwarcie wypowiedzieli wojnę przywódcy Rosji i systemowi prawnemu tego kraju. Bo wymaga to nie lada odwagi, tym bardziej że wiadomo, jak kończą przeciwnicy Putina...

Czerwony alert wciąga, fascynuje i porusza. Choć można powiedzieć, że książka ma specyficzny target czytelniczy, to jestem zdania, że warto ją poznać nawet w przypadku, kiedy niewiele łączy czytelnika ze światem ekonomii. Bardzo dobrze napisana powieść autobiograficzna z elementami thrillera politycznego. Najlepsza powieść jaką miałam okazję przeczytać w tym roku.
Wszystko to było komedią przywodzącą na myśl wioski potiomkinowskie. Taka jest współczesna Rosja. Ciasna sala rozpraw, skorumpowany sędzia, adwokaci ściągnięci do sądu tylko po to, by nadać tej farsie pozory autentycznego procesu, i bezmyślni strażnicy pilnujący klatki, w której nie ma oskarżonych. Miejsce, w którym niepodzielnie rządzą kłamstwa. Miejsce, gdzie dwa i dwa to wciąż pięć, czarne jest białe, a wszystko stoi na głowie. Miejsce, w którym wyroki są z góry ustalone, a wina nie podlega wątpliwości. Gdzie można skazać cudzoziemca in absentia za przestępstwo, którego nie popełnił.
Miejsce, gdzie niewinny człowiek, który został zamordowany przez władzę, którego jedynym grzechem było to, że zbyt mocno kochał swój kraj, może być jeszcze sądzony po śmierci.
Taka jest współczesna Rosja.

www.soniadraga.pl
 Dziękuję!

13 komentarzy:

  1. Zaintrygowałaś mnie tą książką. Mam kolegę Rosjanina i po tym co on opowiada to się nawet cieszę, że mieszkam w Polsce.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Domyślam się o czym może opowiadać...

      Usuń
  2. Widzę, że książka stosunkowo nowa książka to dlatego o niej nic nie słyszałam. Temat jak najbardziej aktualny i niezwykle ciekawy. Nie zdajemy sobie sprawy jak tak na prawdę jest w Rosji. Chętnie przeczytam :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Temat zdecydowanie aktualny. Oj tak...

      Usuń
  3. Przeciwnicy Putina nie kończą niestety dobrze. Interesująca książka.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Powiem Ci, że jak tak czytałam "Czerwony alert" to zastanawiałam się jakim cudem Browder jeszcze żyje. Bo jakby na to nie popatrzeć, to Putin po kolei likwiduje swoich przeciwników...

      Usuń
  4. O! To lektura, którą chętnie bym poznała.

    OdpowiedzUsuń
  5. Nie lubię książek opartych na faktach - więc się nie skusze :)

    OdpowiedzUsuń
  6. Pomimo zachęty Twojej jak i Lee Childa nie zabiorę się za książkę. Są pewne rzeczy, których nie zdzierżę. Czytanie o tym jak władza Rosji traktuje obywateli, działa na mnie jak płachta na byka. Do tego dochodzi ekonomia, za którą nie przepadam i nie rozumiem (zapewne dlatego nie tykam tej dziedziny). Także pomimo tak pięknej zachęty płynącej z Twojej strony (jakie to romantyczne!), z bólem serca oznajmiam, że nie sięgnę po "Czerwony alert".

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. I tymi słowami złamałaś moje serduszko :(

      Usuń
    2. Zaraz pozlepiam go :) Niech no ja tylko wypełznę ze swojej jaskini, to tak złoże serce, ze wszyscy będą myśleć, że masz rozrusznik!

      Usuń

Reklamy swojego bloga i zaproszenia do zabaw blogowych proszę umieszczać na "Tablicy ogłoszeń" (Menu -> Różności -> Tablica ogłoszeń)

Autorzy

Adam Karczewski (1) Adam Zadworny (1) Adrian Zawadzki (1) Alan Bradley (2) Alberto Vázquez-Figueroa (1) Alice Munro (1) Alison Maloney (1) Allen Zadoff (2) Andreas Altmann (1) Andrew Pyper (1) Andrzej Swat (1) Ann Kidd Taylor (1) Anne Rice (1) Anonim (1) Anthony Ryan (1) Arael Zurli (2) Arkadij Strugacki (1) Åsa Larsson (1) B.K. Evenson (1) Ben H. Shepherd (1) Bill Browder (1) Borys Strugacki (1) Brian Sibley (1) Camilla Läckberg (1) Carla Mori (1) Carlo A. Martigli (1) Cecelia Ahern (1) Celeste Ng (1) Charlie Stella (1) Christina Baker Kline (1) Colleen Houck (2) Cooper Moo (1) Cormac McCarthy (2) Dan Simmons (1) Dario Fo (1) Dariusz Pawłowski (1) Darynda Jones (1) David McCandless (1) Drew Magary (1) E.D. deBirmingham (1) Edgar Allan Poe (1) Edward Mogilski (1) Elio M. García Jr (1) Elizabeth Wein (1) Ellen Alpsten (1) Elżbieta Cherezińska (3) Emily Brontë (1) Erik Axl Sund (3) Erik Bear (1) Erik Larson (1) Eva Pohler (1) Ewa Borderline (1) Ewa Gil-Kołakowska (1) Francis Lawrence (1) François Forestier (1) Gardner Dozois (2) Garth Nix (5) Gaston Leroux (1) George R. R. Martin (6) Gilles Legardinier (1) Gloria G. Brame (1) Graham Masterton (1) Gray Jolliffe (1) Greg Bear (1) Grzegorz Kopiec (1) H.P. Lovecraft (1) Hank Steinberg (1) Heinrich Hoffman (1) Henry Rider Haggard (1) Humphrey Carpenter (1) Ian Steward (1) Ian Tregillis (3) Iwona Kienzler (1) Iwona Schymalla (1) Izabela Jung (1) J.R.R. Tolkien (2) Jacek Lusiński (1) Jacek Łukawski (2) Jacek Piekara (1) Jacek Wróbel (1) Jack Ketchum (2) Jakub Ćwiek (8) James Craig (2) James Sallis (2) Jamie Reidy (1) Jane Juska (1) Janusz Koryl (1) Janusz Mika (1) Jarosław Jakubowski (1) Jasper Fforde (1) Javier Marías (1) Jay Bonansinga (5) Jennifer Weiner (1) Jeremiah P. Ostriker (1) Jerome Charyn (1) Joanna Łańcucka (2) Joe Abercrombie (3) Joel McIver (1) Joel Shepherd (2) John Irving (1) John le Carré (1) Jon Jacobs (1) Jon Wiederhorn (1) Jonathan Carroll (1) Jonathan Holt (1) Jørn Lier Horst (1) Joseph Brassey (1) Julia Cameron (1) Karolina Janowska (1) Katherine Applegate (1) Katherine Pancol (1) Kendare Blake (1) Kerstin Ekman (1) Kevin Crossley-Holland (1) Kim Harrison (1) Krystyna Kaplan (1) Krzysztof Piskorski (1) Larry Dixon (1) Lavie Tidhar (1) Lech Chmiel (1) Lesley Downer (1) Linda Antonsson (1) Lucca Dotti (1) Lucius Shepard (1) Luigi Spinola (1) Lydia Cacho (1) Łukasz Henel (1) Łukasz Kiełbasa (1) Łukasz Orbitowski (1) Łukasz Radecki (2) M.L. Stedman (1) Maciej Krzywiński (1) Magda Durda (1) Magdalena Kubasiewicz (1) Maja Lunde (1) Malcolm Mackay (1) Manel Loureiro (4) Marcin Ciszewski (1) Marcin Górka (2) Marcin Mortka (8) Marcin Rak (1) Marcus Sedgwick (1) Marek Halter (1) Marek Niedźwiecki (1) Margaret Mazzantini (1) Margaret Stohl (1) Marie Heaney (1) Marie Lu (1) Mario Puzo (1) Mark Del Franco (1) Mark Frost (1) Mark Lawrence (3) Mark Logue (1) Mark Riebling (1) Mark Teppo (1) Mark Watson (1) Marlon James (1) Matthew Gregory Lewis (1) Matthew Quick (2) Maureen F. McHugh (1) Maurice Druon (3) Max Brooks (1) Melanie Benjamin (2) Mercedes Lackey (1) Michael Katz Krefeld (3) Michał Romanek (1) Michelle Moran (1) Mick Wall (1) Milena Wybraniec (1) Mira Grant (3) Mirosław Tomaszewski (1) Monika Całkiewicz (1) Morgan Rice (1) Myke Cole (1) N.K. Jemisin (1) Naval (2) Neal Shusterman (1) Neal Stephenson (1) Neil Gaiman (5) Nigel Suckling (1) Olga Gromyko (1) Olga Sławnikowa (1) Oliver Bowden (1) Opal Carew (1) Øystein Stene (1) Parinosh Saniee (1) Patrick Ness (1) Paweł Zych (1) Peter Ackroyd (1) Peter Conradi (1) Peter Higgins (1) Philip Cooke (1) Philip Parker (1) Piotr Głuchowski (1) Piotr Rozmus (2) Platte F. Clark (2) Przemysław Piotrowski (1) Rafael Albuquerque (1) Rafał Kosik (1) Rafał W. Orkan (1) Rakso Hardik (1) Randall Munroe (1) Raymond Benson (1) Richard Castle (1) Richard P. Feynman (1) Roald Dahl (1) Rob Zombie (1) Robert Cichowlas (1) Robert Foryś (3) Robert Kirkman (4) Robert M. Wegner (2) Robert Rient (1) Robin Hobb (5) Ryan Gattis (1) Ryszard Ćwirlej (4) Sabaa Tahir (1) Sarah Lotz (1) Scott Ian (1) Scott Sigler (1) Scott Snyder (1) Sean Howe (1) Sebastian Fitzek (1) Sharon Kay Penman (1) Simon Mitton (1) Stefan Darda (1) Stephan Talty (1) Stephen Baxter (1) Stephen Hawking (2) Stephen King (7) Stephen Miller (1) Steve Hamilton (1) Steven Johnson (1) Stuart Hill (1) Sue Monk Kidd (4) Swietłana Aleksijewicz (1) Sylvia Day (1) Szymon Krug (1) Szymon Nowak (1) Tatiana Jachyra (1) Terry Brooks (1) Terry Goodkind (1) Terry Pratchett (4) Tess Gerritsen (1) Tim Willocks (2) Tomasz Jacek Graczykowski (1) Tomasz Pacyński (1) Tove Alsterdal (1) Veit Etzold (1) Virginie Despentes (1) Will Ferguson (1) William D. Brame (1) William Peter Blatty (1) Winston Graham (4) Witold Bunikiewicz (1) Witold Vargas (1) Wojciech Bauer (1) Youseef Rakha (1) Yrsa Sigurðardóttir (1)

Gatunek

Akcja (1) Album (3) Antologia (18) Astrofizyka (3) Autobiografia/Biografia (28) Bajki (1) Baśnie/Legendy/Mity (2) Bestiariusz (1) Dark fantasy (9) Dystopia (1) Fantastyka (118) Fantasy (43) Felietony (15) Fikcyjna literatura faktu (2) Film (1) Fizyka (4) Ghost story (3) Heroic fantasy (11) High fantasy (11) Historia (1) Horror (37) Inne (11) Klasyka literatury (2) Kolorowanka (4) Komedia romantyczna (1) Komiks (1) Kryminał (39) Kryminał noir (3) Literatura dziecięca (10) Literatura erotyczna (5) Literatura faktu (38) Literatura kobieca (10) Literatura marynistyczna (3) Literatura militarystyczna (3) Literatura muzyczna (3) Literatura naukowa (3) Literatura piękna (2) Literatura podróżnicza (5) Literatura popularnonaukowa (14) Literatura wojenna (11) Literatura współczesna (15) Low fantasy (6) Matematyka (1) Paranormal romance (4) Postapokalipsa (22) Powieść detektywistyczna (2) Powieść gangsterska (1) Powieść gotycka (5) Powieść grozy (12) Powieść historyczna (33) Powieść humorystyczna (2) Powieść młodzieżowa (37) Powieść obyczajowa (27) Powieść przygodowa (5) Powieść psychologiczna (10) Powieść sensacyjna (36) Powieść szpiegowska (2) Powieść wiktoriańska (4) Przewodnik (1) Realizm magiczny (7) Reportaż (4) Romans (4) Saga rodzinna (4) Sci-fi (2) Science fantasy (1) Science fiction (7) Slasher (6) Space opera (3) Steampunk (3) Thriller (39) Thriller erotyczny (1) Thriller historyczny (3) Thriller polityczny (10) Thriller psychologiczny (11) Urban fantasy (23) Wywiad-rzeka (1) Wywiady (1)

Cykle/Serie

ABC (1) Alex McKnight (1) Amerykański wampir (1) An Ember in the Ashes (1) Anna (1) Apokalipsa Z (3) Assassin’s Creed (1) Asy polskiej fantastyki (1) Biblioteczka Historyczna (1) Biblioteka Bestsellerów Bellony (1) Bill Hodges (2) Bourbon Kid (1) Carnivia (1) Charley Davidson (1) Chłopak Nikt (2) Chłopcy (3) Cykl o Śmierci (1) Czarna Seria (1) Czarna Wdowa (1) Czerwona Seria (1) Dead River (1) Długa Ziemia (1) Dom pod Pękniętym Niebem (3) Dreszcz (1) Drive (2) Dziedzictwo rodu Poldarków (4) Dzieła Tolkienowskie (1) eXst eXiste (1) Fabryka strachu (1) Flawia de Luce (2) Gambit hetmański (2) Grosz (1) Gubernator (4) Historia (1) Historia Polski (1) Infekcja (1) Inspektor Carlyle (2) Ja gorę (3) Jakub Tyszkiewicz (1) Klątwa tygrysa (2) Kłamca (2) Kraina martwej ziemi (2) Krąg Czarnoksiężnika (1) Kroniki Icemarku (1) Kroniki Jennifer Strange (1) Kroniki wampirów (1) Królowa Cieni (1) Królowie przeklęci (3) Kryminał z klasą (1) Legendarz (1) Lektury reportera (1) Malfetto (1) Marvel (1) Mattias Tannhäuser (2) Miecz Prawdy (1) Miecz Shannary (1) Milicjanci z Poznania (4) Mongoliada (1) Morza Wszeteczne (2) Morze Drzazg (3) Mroczny zaułek (1) Muchachas (1) Nikki Heat (1) Oblicza Grozy (1) Oblicza Victorii Bergman (2) Odrodzone królestwo (2) Opowieści z meekhańskiego pogranicza (1) Paladyn (1) Paramythia Vakkerby (1) Podzieleni (1) Projekt Milkweed (1) Próba krwi i stali (2) Przegląd Końca Świata (3) Przypadki Connora Greya (1) Purgatorium (1) Ravn (2) Rebeka Martinsson (1) Rozbite Imperium (2) Saga o Fjällbace (1) Saga o Wikingach (1) Salamandra (1) Sen o krwi (1) Shadow Ops (1) Skrytobójca (3) Stare Królestwo (4) Strażnicy Snów (1) Szubienicznik (1) Świat Dysku (1) The Walking Dead (5) Trylogia Glasgow (1) Trylogia Kruczy Cień (1) Trylogia Sowiego Maga (1) Uczta Wyobraźni (2) Vernon Subutex (1) Wiedza i Życie – Orbity Nauki (1) William Wisting (1) Wojna Czerwonej Królowej (1) Wojny alchemiczne (2) Wolfhound Century (1) Zapadlisko (1) Zbrodnia w bibliotece (2) Złotoskóry (2) Zły jednorożec (2)